Kaasfondue is niet alleen ongelofelijk lekker, maar ook zó gezellig. Met z’n allen rondom een pannetje gesmolten kaas en dippen maar. Het recept is eenvoudig en vraagt vooral om de juiste balans tussen kaas, vloeistof en een goede bindstof. Deze gids bundelt de meest beproefde technieken en variaties zodat je keer op keer een gladde, warme fondue serveert die niet schift.
Wat is kaasfondue
Met kaasfondue dip je stukjes brood en groenten in een fonduepan gevuld met een mengsel van gesmolten kaas, wijn en knoflook. We kennen het vooral vanuit Zwitserse recepten, hoewel de oorspronkelijke afkomst ook Frankrijk zou kunnen zijn.
De stukjes brood en andere dips prik je aan een lange dunne vork, die je in de kaas doopt en vervolgens met gesmolten kaas omhuld weer op je eigen bord schept. De fonduepan staat over het algemeen op een fonduebrander, waardoor de gesmolten kaas lekker warm en vloeibaar blijft.
De winter is het seizoen waarin bijna niets heerlijker is dan (kaas)fonduen. Het is gezellig, lekker en niet al te ingewikkeld. Daarnaast kun je er van alles bij serveren. Kaasfondue is ook een lekkere tip voor de kerst.
De beste kaas voor kaasfondue
Wil je klassieke Zwitserse kaasfondue maken? Dan combineer je de Zwitserse kazen Gruyère en Emmentaler. Erg lekker, maar het leuke aan het zelf maken is nou net dat je alle kanten op kan.
Over het algemeen hou je aan dat je twee tot drie kazen mengt, die elkaar qua smaak in balans brengen. Drie hele uitgesproken kazen zijn geen goede match.
Je kunt voor een Hollandse kazenmix met Goudse kaas of boerenkaas kiezen, maar je kunt een milde kazenmix ook op smaak brengen met een meer aanwezige kaas zoals kruidenkaas, Parmezaanse kaas, blauwschimmelkaas of geitenkaas. De kaasboer kan je hier erg goed in adviseren. Nog fijner, zij kunnen de kazen direct voor je raspen, dat scheelt een hoop gedoe thuis.
Voor een klassieke Zwitserse kaasfondue gebruik je emmentaler en gruyère in gelijke delen. Emmentaler smelt goed en is mild, gruyère is iets pittiger en geeft die kenmerkende volle smaak. Beide zijn ook meestal goed te verkrijgen bij de grotere supermarkt. Je kunt ze het beste zelf raspen, dat smelt mooier dan voorgesneden kaas. Eventueel kun je een deel vervangen door appenzeller. Gebruik liever geen zakje geraspte jonge kaas, die is vaak te vet en geeft geen volle en pittige smaak.
De klassieke Zwitserse kaasfondue bevat vaak gruyère en emmentaler, maar ook Goudse- of boerenkaas smelt goed en smaakt lekker. Het fijne aan kaasfondue is dat bijna elke kaas geschikt is om te smelten. Oudere kazen smelten minder goed en zijn daardoor minder geschikt. Wil je meer smaakvariatie? Gebruik dan een combinatie van mildere kazen zoals belegen Goudse kaas en pittigere kazen zoals blauwe kaas. Tip van Allerhande: rasp de kazen voordat je ze verwerkt, zo smelten ze beter!
Een gebruikelijke mix voor een rijkere smaak is klassieke kazen zoals Reblochon, Appenzeller en Gruyère. En een klein beetje gorgonzola voor extra pit.
Basisbereiding en techniek
Het recept voor kaasfondue is erg makkelijk. Je smelt de door jou gekozen mix aan kazen in een pan met warme wijn en knoflook. De kaas voeg je steeds in delen toe en je roert tot alles goed is gesmolten, voordat je nieuwe kaas toevoegt.
Als alle kaas in de wijn is gesmolten, dan meng je er maïzena opgelost in water doorheen om het geheel mooi te binden.
Uiteindelijk kun je de fondue nog verder op smaak brengen met gedroogde kruiden, zoals peper en nootmuskaat, of met kirsch als je hier van houdt.
Een algemene werkwijze is:
- Pel het teentje knoflook en wrijf de pan in met het teentje knoflook.
- Breng de wijn aan de kook en voeg daarna het citroensap toe. Laat de wijn niet te lang koken!
- Rasp ondertussen de kaas en voeg de kaas toe, wel blijven roeren ondertussen, zodra de wijn kookt en je de citroensap hebt toegevoegd.
- Als je alle kaas hebt toegevoegd, voeg je de allesbinder of maizena toe en eventueel de kruiden.
- Serveer de kaasfondue met allerlei lekkere ingrediënten zoals cherrytomaatjes, komkommer, stokbrood, broccoli, bloemkool, aardappeltjes enz.
Verwarm de wijn rustig en voeg beetje bij beetje de kaas toe. Roer goed om. Kook het mengsel op een gewoon fornuis middelhoog vuur onder voortdurend roeren. Leng het maïszetmeel aan met de kirsch of cider en voeg het mengsel toe aan de kaas. Kruid de kaas met nootmuskaat en peper naar smaak. Roer nog eens goed om en zet de pan op een fonduestel op tafel. De fondue moet de hele maaltijd lichtjes pruttelen. Roer regelmatig om om schiften te vermijden.
Toptip: voeg net voor het opdienen een driehoekje smeerkaas toe aan de fondue en roer alles nog eens goed door. Dat zorgt ervoor dat alle soorten kazen mooi smelten en niet schiften.
Recepten op een rij
Klassiek basisrecept voor 4 personen
| Ingrediënt | Hoeveelheid |
|---|---|
| geraspte emmentaler | 400 g |
| geraspte gruyère | 400 g |
| teentje knoflook | 1 |
| citroensap | 1 kl |
| witte wijn | 300 ml |
| kirsch of cider | 100 ml |
| maïszetmeel | 1 el |
| nootmuskaat | snuifje |
| peper | naar smaak |
Snel recept voor 2 personen
| Ingrediënt | Hoeveelheid |
|---|---|
| teentje knoflook | 1 |
| citroensap | 2 eetlepels |
| witte wijn | 150 ml |
| kaas, helft Emmentaler en helft Gruyere | 250 gram |
| allesbinder of maizena | 1 theelepel |
| kruiden zoals nootmuskaat | eventueel |
Tijd: 20-25 min.
Zonder alcohol
Kaasfondue zonder alcohol is mogelijk door witte wijn te vervangen door appelsap. De appelsap proef je trouwens niet terug, het resultaat is heerlijk. Appelsap is lekker fris en een goede tegenhanger voor de krachtige kazen.
Deze kaasfondue is gemaakt met appelsap in plaats van witte wijn waardoor kinderen of zwangere vrouwen er ook van kunnen genieten. Eerder gebruikte men altijd droge witte wijn, zoals de klassieker. Maar na wat speurwerk op internet bleek dat appelsap een goed alternatief is. Ook de kant-en-klare kaasfondue uit een pak die wij zelf lekker vinden is gemaakt met appelsap.
Wat erbij serveren
Kaasfondue wordt vaak vergezeld van brood. Behalve het klassieke stokbrood zijn er nog veel meer lekkere dips om te serveren bij kaasfondue. Zo zijn groenten ook heel lekker om in de kaas te dopen.
Weinig tijd? Rauwe groenten zoals bleekselderij, tomaten, radijsjes en geschrapte wortels zijn niet alleen lekker en snel klaar, ze zorgen ook voor extra kleur op tafel.
Heb je meer tijd? Vul de tafel ook met gekookte of geroosterde groenten zoals bloemkool, broccoli, champignons of pompoen. Aardappeltjes, gehaktballetjes en soepstengels zijn trouwens ook top om te dippen in de gesmolten kaas. Zo is er voor iedereen wat lekkers!
Typische dips die genoemd worden zijn cherrytomaatjes, stokbrood, gekookte broccoli, komkommer, bloemkool.
Variaties met drank en kruiden
Je kunt variëren met de soort kaas, drank, kruiden en smaakmakers in kaasfondue. Vaak wordt droge witte wijn gebruikt. Het zuur van de wijn zorgt ervoor dat de kaasfondue een mooi homogeen mengsel vormt.
Naast wijn kun je bier, cider, melk of appelsap gebruiken om je kaasfondue op smaak te brengen.
Kruiden zoals nootmuskaat, peper en gedroogde kruiden geven extra diepte. Kirsch is een klassieke toevoeging voor wie van een alcoholische variant houdt.
Apparatuur en tips voor een geslaagde fondue
Een goede kaasfondue pan is essentieel. Op de foto’s is een kaasfondueset te zien die al meer dan 10 jaar gebruikt wordt en waar tevreden mee is. In dit formaat kaasfondue pan kun je voldoende fondue voor vier personen kwijt, maar ze hebben ook kleinere varianten. Het schoonmaken gaat ook erg makkelijk.
Belangrijk is om regelmatig te roeren om schiften te voorkomen en de pan op een fonduebrander te houden zodat de kaas de hele maaltijd lichtjes pruttelt.
Conclusie
Makkelijke kaasfondue draait om een goede verhouding van twee tot drie goed gekozen kazen, een zuur vloeimiddel en een bindmiddel. De klassieke combinatie emmentaler en gruyère blijft de basis waarop je kunt variëren met Appenzeller, Reblochon, Goudse kaas, boerenkaas of een vleugje blauwe kaas voor pit.
Zowel met witte wijn als met appelsap maak je een gladde fondue die niet schift, mits je de kaas geleidelijk toevoegt en continu roert. Een klein beetje maïzena of allesbinder zorgt voor de juiste binding en een toevoeging van knoflook, citroensap, nootmuskaat en peper geeft de vertrouwde smaak.
Door te serveren met stokbrood, groenten, aardappeltjes en soepstengels maak je er een complete maaltijd van die gezellig en eenvoudig is. Met de juiste pan en de tip om net voor serveren een driehoekje smeerkaas toe te voegen, lukt het keer op keer om de lekkerste kaasfondue op tafel te zetten.