Nasi met kip is een van de meest geliefde hoofdgerechten in de Nederlandse keuken. De combinatie van gebakken rijst, malse kip, aromatische kruiden en een frisse bijgerecht maakt het zowel snel als veelzijdig. In de praktijk zijn er verschillende benaderingen: van de klassieke Indonesische nasi goreng met ketjap tot de Surinaamse variant met trassi en selderijblad, en van de kant-en-klare boemboe van Conimex tot een pure zelfgekruide wok. Wat alle versies verbindt is het gebruik van koude rijst, een goede marinade voor de kip en een evenwicht tussen zoet, zout en pit.
De kern van een geslaagde makkelijke nasi met kip ligt in de voorbereiding. Rijst die een dag van tevoren is gekookt en volledig is afgekoeld blijft los en kan zonder te plakken worden opgebakken. Kip kan vooraf worden gemarineerd in ketjap manis, komijn en koriander, waardoor de smaak zich diep ontwikkelt zonder extra kooktijd. Groenten worden kort en heet aangewokt zodat ze knapperig blijven en het gerecht in maximaal 15 tot 30 minuten op tafel staat.
Waarom koude rijst de basis is
De lekkerste nasi goreng wordt gemaakt met gekookte en koude rijst. Dit kan het beste al een dag van tevoren gebeuren, dan staat de nasi op de dag zelf in 15 minuten op tafel. Koude rijst kan lekker worden opgebakken zonder dat hij papperig wordt of te ver doorgaart.
In de bronnen wordt consequent aangegeven om de rijst volgens de verpakking te koken en vervolgens te laten afkoelen. Zo is er 300 gram basmatirijst voor vier personen, 250 gram jasmijnrijst met 400 gram kipfilet, of 300 gram rijst met 800 gram wokgroenten. De aanwijzing om rijst die een dag van tevoren is gekookt en helemaal afgekoeld te gebruiken komt zowel bij de Surinaamse variant als bij de AH-receptuur terug. Met 300 gram rijst wordt ongekookte rijst bedoeld die eerst moet worden gekookt, dus niet 300 gram gekookte rijst.
Rijst die is afgekoeld wordt in de wok toegevoegd nadat kip en groenten zijn aangewokt. De baktijd voor het mengen met rijst bedraagt doorgaans 2 tot 3 minuten. Door kort en heet te roeren blijft de korrel los en krijgt een licht nootachtige krokante rand.
Kip bereiden en marineren
Voor kip worden zowel kipfilet als kippendijfilet gebruikt. Kippendijen worden gemarineerd in een lekkere ketjap marinade, dit kan al een dag van tevoren. Zo krijgt de kip een heerlijke smaak.
Een praktische marinade bestaat uit komijn, koriander en olie. In de AH-versie worden 350 gram kipdijfiletreepjes naturel gemengd met ½ tl gemalen komijn, ½ tl gemalen koriander en de helft van 2 el arachideolie, bestrooid met peper en eventueel zout, en laten staan tot gebruik.
Voor een sterkere kruidenbasis worden voor vier personen 400 gram kipfilet in kleine blokjes gesneden en gecombineerd met 4 theelepels gemalen komijn, 4 theelepels gemalen koriander, 2 theelepels gemalen kurkuma, 2 theelepels paprikapoeder en 2 theelepels geraspte gember. De kip wordt rondom goudbruin en gaar gebakken in een scheut olie.
De Surinaamse aanpak werkt met 350 gram kippendijfilet in hele kleine stukjes, 5 eetlepels ketjap manis, 4 eetlepels ketjap asin, 1 theelepel trassi, ½ theelepel five spice, 1 eetlepel bruine suiker en een flinke snuf vers gemalen zwarte peper. De kip wordt vooraf in de marinade gezet voor extra diepte.
Bij Conimex wordt 2 el Conimex Wokolie gebruikt om kipblokjes goudbruin en gaar te bakken voordat groenten worden toegevoegd.
Groenten en kruidencombinaties
Groenten vormen de knapperige tegenhanger van de zachte rijst. Veelal wordt gewerkt met nasigroente of wokgroenten.
In de basistabel worden verschillende combinaties gebruikt:
| Receptbron | Groenten en hoeveelheden |
|---|---|
| Conimex | winterpeen in kleine blokjes, ui grof gesnipperd, prei in halve ringen, spitskool in reepjes |
| Noorderland | 800 gram nasi- of wokgroenten, 2 rode pepers in dunne ringetjes, 2 uien, 4 teentjes knoflook, 2 theelepels geraspte gember |
| Kikkoman | 2 wortelen in dunne reepjes, 2 rode paprika's in stukjes, 1 rode ui, 2 teentjes knoflook, doperwten |
| AH Allerhande | 450 g nasigroente, 3 sjalotten, 3 tenen knoflook, 20 g verse gember |
| Surinaams | 150 gram diepvries doperwten, 1 stuk tomaat fijngesneden, ½ eetlepel tomatenpuree, 4 takjes selderijblad fijngehakt, 1 rode peper fijngehakt, 2 uien gesnipperd, 3 cm verse gember geraspt, 4 teentjes knoflook geraspt |
Voor een eenvoudige variant volstaat een handje diepvrieserwten. Meer groenten toevoegen kan altijd, zoals doperwten, wortel of spitskool, afhankelijk van wat je in huis hebt of lekker vindt. De typische smaak zit vooral in de combinatie van de kruiden en het goed op smaak brengen van de kip.
Voor extra smaak worden vaak selderijblad en madame jeanette toegevoegd. Ketjap manis en ketjap asin vormen de basis voor de zoet-zoute balans, aangevuld met 2 eetlepels sojasaus, 2 theelepels sambal oelek, of 50 ml water gemengd met Conimex Nasi Goreng Boemboe.
Ei integreren in nasi
Een ei maakt de nasi compleet. Vaak wordt het ei meegebakken in de pan met de nasi zodat je stukjes roerei in je nasi krijgt. Makkelijk en lekker. Maar je kunt ook een eitje apart bakken in de koekenpan. Net wat je voorkeur heeft.
Voor vier personen worden 4 eieren gebruikt. In de Noorderland-methode worden eieren in een aparte koekenpan naar wens gebakken en bestrooid met een snufje zout en peper, waarna een gebakken ei bovenop de nasi wordt gelegd. De AH-receptuur benadrukt het toevoegen van 4 eieren in een aparte pan met 1 el plantaardige olie, op smaak gebracht met zout en peper.
Bij Kikkoman wordt de nasi op smaak gebracht met peper en limoensap en geserveerd met de gebakken eieren. Garnering kan bestaan uit kwartjes cherrytomaat en reepjes lente-ui.
Begeleiding: komkommersalade en pindasaus
Nasi met kip wordt traditioneel geserveerd met frisse bijgerechten. Ik serveer er een frisse, zoetzure komkommersalade bij en uiteraard mag de pindasaus niet ontbreken. Ook lekker met kroepoek en mini loempiaatjes erbij.
De komkommersalade wordt meestal volgens een basisrecept gemaakt, of voor een hele snelle variant wordt hij aangebracht met sushi-azijn, soms een gesnipperde rode ui en een drupje sesamolie.
De combinatie met zoetzure komkommersalade en pindasaus wordt expliciet genoemd als combinatie tip bij de AH-versie. Gebakken uitjes en kroepoek voor erbij zijn een vaste aanvulling bij de receptuur met kruiden en ketjap manis.
Voor een gastronomische versie kan worden geserveerd met gebakken zalmreepjes of zeevruchten.
Variaties en ingrediëntenoverzicht
De verschillen tussen de benaderingen zijn goed te zien in de samenstelling.
| Component | Conimex | Noorderland | Kikkoman | AH Allerhande | Surinaams |
|---|---|---|---|---|---|
| Rijst | volgens verpakking | 300 g | 250 g jasmijnrijst | 300 g basmatirijst | 300 g basmati, gekookt afgekoeld |
| Kip | blokjes | 400 g kipfilet | 400 g kipfilet reepjes | 350 g kipdijfilet reepjes | 350 g kippendijfilet stukjes |
| Saus | Conimex Nasi Goreng Boemboe + 50 ml water | 6 el ketjap manis, 2 el sojasaus | Kikkoman Sauce for Rice, sesamolie | 2 el ketjap manis, 2 el ketjap asin, 2 tl sambal oelek | 5 el ketjap manis, 4 el ketjap asin, 1 tl trassi, ½ tl five spice |
| Kruiden | - | komijn, koriander, kurkuma, paprikapoeder | - | ½ tl komijn, ½ tl koriander | Maggi blokje, sambal oelek, bruine suiker |
| Ei | - | 4 eieren | 4 eieren | - | - |
| Serveertip | - | gebakken uitjes, kroepoek | cherrytomaat, lente-ui | zoetzure komkommersalade, pindasaus | selderijblad, madame jeanette |
Voedingswaarden zijn alleen gespecificeerd voor twee bronnen:
| Bron | Energie | Eiwit | Vet | Koolhydraten |
|---|---|---|---|---|
| Kikkoman per portie | 2.475 kJ / 590 kcal | - | - | - |
| AH Allerhande per portie | 560 kcal | 28 g | 16 g | 73 g |
De AH-waarden vermelden daarnaast 12 g suikers, 880 mg natrium, 4 g verzadigd vet en 6 g vezels.
Stap-voor-stap bereiding
De algemene werkwijze is vergelijkbaar, met kleine verschillen in volgorde.
Kook de rijst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Laat afkoelen.
Snijd de kip in reepjes of blokjes. Marineer desgewenst met komijn, koriander en een deel van de olie. Laat staan tot gebruik.
Verhit olie in een wok. Bak de kip 3 minuten op hoog vuur tot goudbruin en gaar.
Voeg sjalot, ui, knoflook en gember toe en fruit enkele minuten mee. Voeg de rode peper, paprika, wortel en prei toe en wok 2 tot 5 minuten.
Voeg nasigroente of wokgroenten toe en roerbak tot beetgaar. Strooi de gemalen kruiden erover en roer goed om.
Voeg ketjap manis, ketjap asin, sojasaus, sambal oelek of de kant-en-klare boemboe toe en meng zodat groenten en kip goed gekruid zijn.
Voeg de afgekoelde rijst toe aan de wok en schep alles door elkaar. Bak nog 2 tot 3 minuten onder voortdurend roeren.
Breng op smaak met zout, peper en eventueel extra ketjap manis. Breng af met een scheut limoensap voor frisheid.
Bak in een aparte pan de eieren naar wens en bestrooi ze met een snufje zout en peper. Schep de nasi in kommen, leg er een gebakken ei bovenop en bestrooi royaal met gebakken uitjes. Serveer met kroepoek, zoetzure komkommersalade en pindasaus.
Conclusie
Makkelijke nasi met kip is een kwestie van voorbereiding, temperatuur en balans. Koude rijst voorkomt plakkerigheid en geeft de typische losse korrel. Kip die vooraf is gemarineerd in ketjap met komijn en koriander ontwikkelt smaak zonder lange kooktijd. Groenten worden kort en heet aangewokt zodat ze behouden blijven en de kruiden worden in een laatste stap verwerkt.
De variatie in recepten toont de flexibiliteit van het gerecht. Conimex biedt een snelle boemboe-oplossing, de Noorderland-variant levert een complexe kruidenbasis met kurkuma en paprikapoeder, Kikkoman benadrukt de zoete soja en de frisse afwerking met limoen, AH Allerhande richt zich op een eenvoudige 30-minuten bereiding met kant-en-klare nasigroente, en de Surinaamse variant voegt trassi, five spice en selderijblad toe voor een volmondige smaak.
Door de basisprincipes te combineren met persoonlijke voorkeuren voor ei, kroepoek, komkommersalade en pindasaus ontstaat een nasi die in 15 minuten op tafel staat en toch elke keer anders kan smaken.