De Captain’s Dinner is een typisch Nederlandse klassieker die zich in de keukenpopulairheid heeft ingegraven. Deze gerecht bestaat hoofdzakelijk uit gerookte spekblokjes, kapucijners (zoetzuur gemaakte erwten), bloemkool en vaak piccalilly of augurken. De naam "Captain's Dinner" heeft historische wortels en verwijst naar de eenvoudige, maar voedzame maaltijd die kapiteinen en hun bemanningen duizenden jaren geleden op zee gingen eten. De ingrediënten waren makkelijk te bewaren, wat essentieel was op lange zeereizen. Tegenwoordig is Captain's Dinner een veelvoorkomende maaltijd, die in diverse varianten bereid kan worden. In dit artikel bespreken we het klassieke recept, de bereidingswijze, de voedingswaarden en variaties, met een nadruk op de rol van bloemkool in de Captain's Dinner.
Ingridiënten en bereidingswijze
De basis van Captain’s Dinner is eenvoud en verscheidenheid, met krachtige smaken die goed samenspelen. De ingrediënten zijn eenvoudig en makkelijk verkrijgbaar, en de bereidingswijze is snel en eenduidig. Hieronder volgt een overzicht van de ingrediënten en stappen die in de meeste varianten voorkomen.
Ingrediënten
De volgende ingrediënten komen regelmatig voor in Captain's Dinner-recepten:
- Gerookte spekblokjes (250–400 gram): het sterkste smaakpunt in het gerecht.
- Kapucijners (200–990 gram): zoetzuur gemaakte erwten, meestal uit blik of pot.
- Blokjes of roosjes bloemkool (100–300 gram): kookt beetgaar en vormt een groen contrast.
- Zilveruitjes (400–500 gram): zuur-gesmoorde wortel- en bietenmengsel, vaak uit blik.
- Augurken of piccalilly: voor extra zuurheid.
- Uien: voor aroma en textuur.
- Wortel, gember, suiker, azijn en allesbinder: voor de piccalilly-saus.
- Mosterd, zout, peper: voor het afwerken van de smaak.
Bereidingswijze
De bereidingswijze is eenvoudig en snel, meestal binnen 30 tot 40 minuten. De stappen zijn in grote lijnen consistent over de meeste bronnen, met enkele variaties afhankelijk van het recept. Hier volgt een samenvatting van de typische stappen:
Bak de spekblokjes: In een pan of koekenpan worden de spekblokjes op laag vuur in ongeveer 8 tot 30 minuten uitgebakken, afhankelijk van de gewenste krokantheid.
Kook de groenten: Bloemkool wordt in kleine roosjes gesneden en beetgaar gekookt in ongeveer 6 minuten. Zilveruitjes worden uitgelekt en eventueel opgewarmd. De kapucijners worden afgelaten en schoon gespoeld.
Bereid de piccalilly: In een aparte pan wordt water, azijn, geelwortel, gembersiroop en suiker aan de kook gebracht. Allerhande binders worden toegevoegd en het vuur wordt laag gezet. De gekookte bloemkool, peen, augurk en zilveruitjes worden toegevoegd. Het mengsel wordt afgekoeld en afgesmeakt met mosterd, zout en peper.
Serveer het gerecht: De kapucijners worden met hun vocht verwarmd (maar niet gekookt). Het gerecht wordt geserveerd met de spekblokjes, de piccalilly, augurken en eventueel aardappelen of aardappelpuree.
Een paar tips uit de bronnen:
- De piccalilly kan maximaal 1 week van tevoren gemaakt worden en moet afgedekt in de koelkast bewaard worden.
- De aardappelen kunnen in de oven geroosterd worden tot ze goudbruin en krokant zijn.
- Voor een modernere variant kunnen verse groenten en Griekse yoghurt aan het gerecht worden toegevoegd, zoals in bron 5.
De rol van bloemkool in Captain's Dinner
Bloemkool speelt in Captain’s Dinner een essentiële rol, zowel qua smaak als qua textuur. Het is een cruciale ingrediënt in de piccalilly-saus en vormt een levendig contrast met het vette spek en de zoetzuur groenten. In de meeste varianten wordt de bloemkool beetgaar gekookt, waarna het wordt gemengd met de kapucijners en eventueel de zilveruitjes in de saus.
Bloemkool is een rijke bron van vezels en vitamine C, wat het een gezonde keuze maakt in een maaltijd die sterk bevat vetten. De combinatie van zachte bloemkool en krokante spekblokjes biedt een aangename textuur-contrast, wat bijdraagt aan de eetbaarheid van het gerecht.
In sommige recepten, zoals die van Familie Heijn, wordt de bloemkool verwerkt in de piccalilly-saus, terwijl in andere varianten zoals op Receptenplein.nl de bloemkool apart wordt gekookt en verwerkt in het gerecht.
Variaties en aanpassingen
Hoewel de basis van Captain’s Dinner consistent is, zijn er verschillende variaties en aanpassingen mogelijk, zowel qua ingrediënten als bereidingswijze. De volgende aanpassingen komen voor in de bronnen:
1. Karbonades als proteïnebron
In bron 2 en 4 wordt een variant beschreven waarbij karbonades worden bereid en als proteïnebron gebruikt. De karbonades worden met boter uitgebakken en eventueel met Amsterdamse uien.
2. Aardappelen of aardappelpuree
In bron 4 en 6 worden geroosterde aardappels of aardappelpuree beschreven als bijgerecht. In bron 6 wordt zelfs Griekse yoghurt aan de aardappelpuree toegevoegd voor extra frisheid.
3. Rijst als basis
In bron 5 wordt rijst gebruikt als basis, wat een alternatief biedt voor personen die liever geen aardappelen eten. De rijst wordt met de saus en groenten gemengd voor een smeuïge textuur.
4. Moderne twist met Griekse yoghurt
Bron 6 introduceert een moderne twist op het klassieke gerecht met Griekse yoghurt en verse bloemkool, voor een lichtere en gezondere variant.
Voedingswaarden en gezondheid
De voedingswaarden van Captain’s Dinner variëren afhankelijk van de variant, maar de meeste recepten zijn relatief vetrijk vanwege het gebruik van spek en eventuele boter in de bereiding. Hieronder volgt een overzicht van de typische voedingswaarden per persoon:
| NUTRIENT | WAARDE PER PERSOON |
|---|---|
| Energie | 440 – 455 kcal |
| Koolhydraten | 28 – 52 g |
| Eiwit | 19 – 24 g |
| Vet | 15 – 25 g |
| Verzadigd vet | 6 – 15 g |
| Natrium | 1410 – 2000 mg |
| Vezels | 10 g |
Bloemkool draagt bij aan de vezeltoevoeging en het vitaminegehalte, terwijl de kapucijners en zilveruitjes een zetmeel- en vitaminebron vormen. De mosterd en azijn in de saus zorgen voor een extra lichte smaak, die het gerecht iets minder vet laat lijken.
Recept: Captain’s Dinner met bloemkool en piccalilly
Hieronder volgt een overzicht van het klassieke recept voor Captain’s Dinner, met nadruk op bloemkool en piccalilly:
Ingrediënten (voor 4 personen)
- 250 g gerookte spekblokjes
- 990 g jonge kapucijners in pot
- 100 g bloemkool (in roosjes)
- 125 g winterpeen (in blokjes)
- 4 eetlepels zilveruitjes zoetzuur
- 100 g zoetzure augurken (in blokjes)
- 250 ml kraanwater
- 200 ml witte wijnazijn
- 3 theelepels gemalen geelwortel (kurkuma)
- 3 eetlepels gembersiroop
- 3 eetlepels kristalsuiker
- 60 ml allesbinder
- 2 eetlepels Dijonmosterd
- Zout en peper naar smaak
Bereidingswijze
Spek uitbakken:
- Bak de spekblokjes in een koekenpan op laag vuur gedurende 30 minuten. Gebruik een schuimspaan om het spek uit de pan te halen en laat het bakvet staan.
Groenten koken:
- Kook de bloemkool en winterpeen beetgaar in 6 minuten. Giet af.
- Laat de zilveruitjes uitlekken en snijd de augurken in blokjes.
Piccalilly bereiden:
- Breng water, azijn, geelwortel, gembersiroop en suiker aan de kook.
- Voeg de allesbinder toe terwijl u roert en laat binden.
- Zet het vuur laag en voeg de gekookte bloemkool, winterpeen, augurken en zilveruitjes toe.
- Neem de pan van het vuur en laat afkoelen.
- Voeg de mosterd toe en breng op smaak met zout en peper.
Kapucijners opwarmen:
- Giet de kapucijners af en spoel schoon.
- Verwarm de kapucijners met hun vocht (maar laat ze niet koken).
Serveren:
- Serveer de kapucijners met de spekblokjes en piccalilly. Een extra glas piccalilly of augurken is een welkom toetje.
Conclusie
Captain’s Dinner is een klassieker in de Nederlandse keuken, met een eenvoudige basis van gerookte spekblokjes, kapucijners en bloemkool. De smaken zijn krachtig, de bereiding is snel en de maaltijd is ideaal voor een informele lunch of diner. Door variaties zoals aardappelen, karbonades of Griekse yoghurt kan het gerecht worden afgestemd op persoonlijke smaken of voedingswensen.
De bloemkool speelt een centrale rol in de piccalilly-saus en vormt een levendig contrast met het vette spek. Het is een voedzame keuze die het gerecht iets gezonder maakt. Of je kiest voor de klassieke variant of een moderne twist, Captain’s Dinner blijft een vertrouwd en geliefd gerecht in de Nederlandse keuken.