De Hollandse ovenschotel met bloemkool en room is een klassiek gerecht dat zichzelf perfect maakt als comfortfood. Het combineren van romige saus, gezonde groenten en smaakvolle beleg maakt het gerecht tot een populaire keuze, zowel bij gezinnen als bij culinair bewuste koken. Het recept is bovendien makkelijk aan te passen aan persoonlijke smaken en voedingswensen. In dit artikel wordt een uitgebreid recept gegeven voor vier tot vijf personen, gebaseerd op diverse bronnen met duidelijke instructies, ingrediëntenlijsten en aanpassingsmogelijkheden.
Inleiding
De ovenschotel met bloemkool en room is een klassieker in de Nederlandse keuken. Het gerecht is gebaseerd op een romige bechamelsaus, bloemkool en eventueel aardappelen, gehakt of spekreepjes, allemaal gegratineerd in de oven. Het gerecht is makkelijk voor te bereiden, voedzaam en geschikt voor zowel wekkere dagen als drukke avonden. In de volgende onderdelen van dit artikel wordt een stap-voor-stap recept beschreven, aangevuld met aanpassingen, variaties en tips voor bereiding.
Ingrediëntenlijst en bereidingswijze
Het volgende recept is gebaseerd op een combinatie van ingrediënten en bereidingswijzen uit verschillende betrouwbare bronnen. Het is bedoeld voor vijf personen.
Ingrediënten (voor vijf personen)
Voor de ovenschotel:
- 700 g bloemkool (in roosjes gesneden)
- 600 g aardappelen (geschild en in plakjes of blokjes)
- 400 g rundergehakt
- 200 g spekreepjes (optioneel)
- 1 rode ui (fijngehakt)
- 250 g geraspte belegen kaas
- 1 bos prei (in ringetjes of plakjes)
- 700 g krieltjes (uit zak of voorkookmix)
- 1 theelepel verse tijm (fijngehakt)
- 2 eetlepels verse peterselie (fijngehakt)
Voor de romige saus:
- 40 g boter
- 40 g bloem
- 500 ml melk
- 200 ml kookroom of crème fraîche
- 1 eetlepel grove mosterd
- 1/3 theelepel nootmuskaat
- 1 theelepel kerriepoeder
- 1 theelepel paprikapoeder
- Zout en peper naar smaak
Optionele ingrediënten (voor variaties):
- 5 g verse rozemarijn (fijngehakt)
- 10 g bieslook (fijngehakt)
- 100 ml extra romige saus of extra kaas voor gratineren
- 4 eetlepels panko of kruimels voor een extra knapperige topping
Bereiding
Stap 1: Ovenschotel en voorbereiding
Oven voorverwarmen
Zet de oven voor op 200 graden Celsius.Groenten koken
Spoel de bloemkool en aardappelen schoon. Snijd de bloemkool in kleine roosjes en de aardappelen in plakjes of blokjes. Kook de aardappels in ruim water met zout gedurende ca. 5 minuten. Voeg daarna de bloemkool toe en kook nog 5 minuten tot de groenten net gaar zijn. Laat uitlekken in een vergiet. Spoel de pan uit en gebruik deze later voor andere bereidingen.Heghakt bakken
Snipper de rode ui fijn. Bak deze in een braadpan tot glazig. Voeg het rundergehakt toe en bak dit rul. Meng eventueel de spekreepjes of spekjes erin voor extra smaak en texture. Kook de prei of krieltjes apart of kook deze direct in de pan met het gehakt en de ui. Laat uitlekken op keukenpapier of meng direct door.Saus maken
In een steelpan of sauspitt, smelt de boter en voeg de bloem toe. Bak dit 1 minuut tot een roux. Giet langzaam de melk erbij en roer goed totdat een gladde saus ontstaat. Voeg de kookroom, mosterd, kerriepoeder, paprikapoeder, nootmuskaat, zout en peper toe. Laat op smaak komen en meng eventueel wat verse kruiden erdoorheen.
Stap 2: Combinatie en gratineren
Ovenschaal voorbereiden
Vet de ovenschaal met een klein beetje boter of olie om te voorkomen dat het gerecht vastkleef.Lagen aanbrengen
- Leg een laag voorgekookte aardappels in de bodem van de ovenschaal.
- Voeg hierop het gehaktmengsel met de ui, spekreepjes en groenten.
- Schenk de helft van de romige saus over het gehakt.
- Verdeel een tweede laag aardappels erop.
- De rest van de saus komt eroverheen.
- Bestrooi met geraspte kaas (ca. 200 g) en eventueel fijngehakte bieslook of peterselie voor extra smaak.
Gratineren in de oven
Zet de ovenschaal in de voorverwarmde oven en laat ca. 30–40 minuten goudbruin worden. Controleer de onderkant eventueel in de laatste 10 minuten om te voorkomen dat deze te donker wordt.
Stap 3: Serven
Topping en smaak
Als de ovenschotel goudbruin is en de saus is goed verwerkt, kan het gerecht worden geserveerd. Optioneel kan er extra kaas of romige saus overheen geplaatst worden voor een extra smakelijke finish.Servetips
Serveer de ovenschotel met bloemkool en room warm, eventueel met een groentensalade of een simpel broodje. Het gerecht is ideaal als een volledige maaltijd.
Aanpassingen en variaties
Het recept voor de Hollandse ovenschotel met bloemkool en room is flexibel en kan worden aangepast aan diverse smaken en voedingswensen.
Alternatieve ingrediënten
Vegaan- of vegetarische versie
- Vervang het rundergehakt door soja-gehakt, linzen of kikkererwten.
- Gebruik een vegane boter- of margarinevariant.
- Gebruik melk zonder dierlijke ingrediënten, zoals amandel- of sojamelk.
Low-carb of keto-versie
- Vervang de aardappelen door aubergine of courgette.
- Gebruik een lage-koolhydraatroom (zoals vegaan kookroom) en verminder de hoeveelheid melk.
- Gebruik een kruimel- of panko-mengsel voor het gratineren.
Griekse of mediterraanse variatie
- Voeg gedroogde Italiaanse kruiden, gedroogde oregano of rozemarijn toe aan de saus.
- Gebruik feta of griekse kaas in plaats van belegen.
- Voeg gedroogde kapperij of zonnebloemzaad toe voor extra smaak en texture.
Aanpassingen in bereidingswijze
Geen voorkoken van groenten
In sommige recepten wordt de bloemkool of aardappelen niet voorgekookt, maar wordt het gerecht direct samengevoegd in de oven. Dit kan sneller gaan, maar vereist wat meer aandacht tijdens het bakken.Een romigere saus
Gebruik extra kookroom of crème fraîche om de saus romiger te maken. Ook is het mogelijk om een beetje mascarpone of fromage blanc toe te voegen voor extra luxe.Gratineren met extra kaas
Gebruik een extra laag kaas bovenop voor een dikkere gratin. Gruyère of Parmezaan zijn uitstekende keuzes voor een extra knapperige en romige topping.
Tips voor bereiding en opslag
Voorbereiding op voorhand
De ovenschotel kan al compleet voorbereid worden en wordt uitsluitend op het einde in de oven gezet. Dit maakt het gerecht ideaal voor drukke avonden of lunchtijden.Oplassen in de oven
Zorg ervoor dat de ovenschotel niet te vroeg in de oven wordt gezet, want de romige saus kan snel droog worden. Het is beter om de onderste lagen goed te laten rijpen voordat je de gratin begint.Opwarming van resten
De ovenschotel kan opnieuw opgewarmd worden in een ovenschaal of in de oven. Vermijd echter het herkoken van het gerecht in een pan, want dat kan de saus en de structuur van de groenten veranderen.Onderhoud van de ovenschaal
Gebruik een ovenschaal met een afneembaar handvat voor makkelijke afkoeling en schoonmaak. Vet de schaal altijd vóór gebruik in om kleefproblemen te voorkomen.
Conclusie
De Hollandse ovenschotel met bloemkool en room is een klassieker in de Nederlandse keuken. Het gerecht combineert romige saus, voedzame groenten en smaakvolle beleg tot een maaltijd die geschikt is voor zowel gezinnen als individuen. Het recept is makkelijk te maken, aangepast aan diverse voedingswensen en geschikt voor voorbereiding op voorhand. Door de flexibiliteit in ingrediënten en bereidingswijze kan het gerecht worden aangepast aan persoonlijke smaken, maakt het het een favoriet in de keuken van vele koks.