De Surinaamse keuken is rijk aan smaken en texturen, waarbij de sambal Piccalilly een prominente plek inneemt. Deze sambal, vaak aangeduid als "Surinaamse mosterd", is een pittige en zoete saus die dankzij de combinatie van azijn, mosterd, groenten en de zeer hete Madame Jeanette peper een unieke smaak biedt. In dit artikel worden verschillende recepten voor het maken van Piccalilly uitgebreid beschreven, evenals de geschiedenis en toepassing ervan in de Surinaamse keuken. De informatie is gebaseerd op betrouwbare bronnen uit het domein van Surinaamse culinair kunst.
Wat is Piccalilly?
Piccalilly is een Surinaamse variant van een azijn-gebaseerde sambal, die bekend staat om haar zoet-zure smaak en pittige karakter. De naam "Piccalilly" is waarschijnlijk afgeleid van het Engelse woord "pickle", dat vertaald wordt als "augurk". De oorsprong van deze sambal ligt in Engelse kookboeken uit de 18e eeuw, waarin een mengsel van in azijn ingelegde Europese groenten verrijkt werd met specerijen uit India. Dit fenomeen wordt vaak omschreven als "fusion cooking avant la lettre", wat betekent dat het een vroeg voorbeeld is van culinair mengsel tussen culturen.
In de Surinaamse variant van Piccalilly wordt gebruikgemaakt van de zogenaamde "Madame Jeanette" of "A djie oema neng" peper, een van de heetste pepers die bekend is in Suriname. Deze peper heeft een Scoville-waarde tussen 150.000 en 325.000, wat betekent dat ze extreem pittig is. De naam "Madame Jeanette" is mogelijk afgeleid van een beroemde prostituee uit Suriname, zoals meerdere bronnen suggereren. De sambal bevat bovendien onder andere groenten, uien, knoflook, mosterd en azijn.
Toepassing van Piccalilly in de keuken
Piccalilly is een veelzijdige sambal die goed combineert met vlees, vis en gevogelte. Het is bijzonder populaire bij Surinaamse gerechten zoals Pom, een bekende ovenschotel. Daarnaast wordt Piccalilly vaak gebruikt bij stamppotten zoals boerenkoolstamppot met of zonder hüttenkäse, en witlofstamppot. De sambal kan ook als saus bij patat dienen. Bijvoorbeeld bij een stukje gegrilde biefstuk kan Piccalilly gebruikt worden om een pittige saus te maken.
Recepten voor Piccalilly
Er zijn verschillende manieren om Piccalilly te bereiden, afhankelijk van de beschikbare ingrediënten en persoonlijke voorkeur. Hieronder worden drie verschillende recepten beschreven, allemaal gebaseerd op betrouwbare bronnen.
1. Eenvoudig recept met vijzel
Ingrediënten: - 1 hete peper (madame-jeanette of een adjumapeper) - 1 kleingesneden ui - 2 teentjes knoflook - 1 pot piccalilly - 1 eetlepel olijfolie (optioneel)
Bereiding: 1. Schep de piccalilly in een schaaltje. 2. Stop de peper, ui en de teentjes knoflook in de blender of stamp alles fijn met de vijzel. Eventueel kun je deze mix eerst glazig fruiten, maar dat hoeft niet. 3. Voeg dit mengsel toe aan de piccalilly en roer alles goed door elkaar. 4. Bewaar de sambal in de koelkast, in een goed afgesloten, glazen potje.
2. Recept met koekenpan
Ingrediënten: - 1 pot piccalilly - 2 grote uien - 1 teentje knoflook - 1 madam jeanette - 2 eetlepels bruine suiker - zonnebloemolie
Bereiding: 1. Pel de uien en hak de uien en knoflook fijn. 2. Hak vervolgens de madam jeanette fijn. 3. Verhit de olie in een koekenpan en fruit de uien, knoflook en madame jeanette op een matig vuur aan (niet bruin laten worden). 4. Laat de uien/madame jeanette iets afkoelen en voeg er dan de suiker erbij. Laat de suiker smelten, zonder dat deze karameliseert. 5. Voeg vervolgens de piccalilly erbij en roer het mengsel goed door. Proef op scherpte. Indien te scherp, voeg er dan wat suiker bij. 6. Laat het mengsel goed afkoelen en schep het over in een schoongemaakte, gesteriliseerde pot.
3. Recept met keukenmachine
Ingrediënten: - 1 kleine pot piccalilly - 3 teentje knoflook - 4 hele pepers (Madame jeanet of A djie oema neng) - 2 eetlepels suiker - een keukenmachine
Bereiding: 1. Was pepers en verwijder de zaadjes aan de binnenzijde, pel de teentjes knoflook. 2. Stop de piccalilly in de keukenmachine en voeg de peper, de knoflook en de suiker toe. 3. Maak het geheel fijn in de keukenmachine. De structuur van je sambal is net hoe je het zelf lekker vindt. Hou je van wat grovere stukjes dan blender je het minder lang. Zelf hou ik van een gladde structuur dus mijn sambal laat ik wat langer in de keukenmachine.
Surinaamse kip en Piccalilly
Een populair hapje dat vaak wordt gemaakt met Piccalilly is Surinaamse kip met cassave. Dit gerecht is eenvoudig te maken en bovendien erg lekker. Hieronder volgt een recept dat je kunt gebruiken voor het maken van 16 hapjes:
Surinaamse kip met piccalilly en cassave
Ingrediënten: - 4 kippendijen - 16 cassave chipjes - 1 lepel piccalilly - wat blaadjes cress
Bereiding: 1. Grill de kippendijen in circa 10 - 12 minuten gaar in een grillpan zonder vet. 2. Haal uit de pan, laat iets afkoelen en snijd daarna in dunne reepjes. 3. Verdeel 16 cassave chipjes op een schaal en leg op ieder chipje wat reepjes kip. 4. Maak af met een lepeltje piccalilly en wat blaadjes cress. 5. Serveer de hapjes direct, want anders worden de cassave chipjes zacht. Voordeel is dat je alles al kunt voorbereiden dus het afmaken kan makkelijk op het laatste moment.
Tip: Hou je van pit, meng de piccalilly dan eerst met een subtiele hoeveelheid madame jeanette peper/sambal.
Bewaren en opslag
Alle varianten van Piccalilly kunnen bewaard worden in de koelkast. Het is belangrijk om de sambal in een goed afgesloten, glazen potje te bewaren om de smaak en de kwaliteit te behouden. Bij gebruik van een lepel, zorg er altijd voor dat je een schone lepel gebruikt om bederf te voorkomen.
Conclusie
Piccalilly is een Surinaamse sambal die dankzij haar pittige en zoete smaak een unieke plek inneemt in de keuken. De sambal is eenvoudig te bereiden en kan op verschillende manieren gemaakt worden, afhankelijk van beschikbare ingrediënten en persoonlijke voorkeuren. Of je nu een sambal maakt met vijzel, een koekenpan of een keukenmachine, de basis blijft hetzelfde: een combinatie van pittige pepers, mosterd, azijn en groenten. Daarnaast is Piccalilly een veelzijdige sambal die gebruikt kan worden bij verschillende gerechten, waaronder stamppotten, ovenschotels en patat.
Het gerecht "Surinaamse kip met piccalilly en cassave" is een bewijs van de smaakvolle en eenvoudige manier waarop Piccalilly gebruikt kan worden in de dagelijkse keuken. Het is geen ingewikkeld gerecht, maar het is een bewijs van hoe een smaakvolle sambal kan verrijken van een simpel gerecht. Door het gebruik van Piccalilly in dit gerecht, krijg je een perfecte combinatie van pittig en zoet, waarbij de smaken elkaar versterken.
Piccalilly is dus niet alleen een gerecht met smaak, maar ook een gerecht met geschiedenis en culturele betekenis. Het is een toepassing van fusion cooking, waarbij Europese en Indiase invloeden samenkomen in een unieke smaak. Door het bereiden van Piccalilly, ben je dus ook een beetje Surinaamse keuken in de eigen keuken.