De Surinaamse keuken is een rijke mengvorm van culturen, ontstaan door eeuwenlange migratie en koloniale geschiedenis. Aan het land zijn meerdere eetculturen verbonden, waaronder die van de inheemse bevolking, de Afrikanen, de Indiërs, de Javanen en de Chinezen. Deze culturen hebben samen een unieke keuken gevormd, waarin gerechten zoals roti, bara, bami, pom, en moksi alesi centraal staan. Een van de belangrijke elementen in deze keuken is de toepassing van vetten en margarinen, die vaak het smaakprofiel van gerechten bepalen.
In dit artikel gaan we in op enkele klassieke Surinaamse recepten, zoals roti met eieren, moksi alesi, en pom, en bespreken we de rol die vettenfabrieken zoals N.V. VSH FOODS spelen in de Surinaamse keuken. We zullen ook ingaan op de technieken en ingrediënten die karakteristiek zijn voor deze gerechten, en hoe ze kunnen worden bereid.
Surinaamse gerechten: Traditionele smaken
De Surinaamse keuken is een ware smeltkroes van verschillende culinair invloeden. Aardappelen, rijst, bonen, en vlees vormen de basis van veel gerechten. In het bijzonder zijn roti, bara, en moksi alesi geliefde Surinaamse gerechten die in verschillende vormen worden geserveerd. Deze gerechten zijn vaak geïnspireerd door de Indiase en Joodse keuken, maar zijn aangepast aan de beschikbare ingrediënten in Suriname.
Roti met eieren: Een klassieke Surinaamse variant
Een typische Surinaamse variant van roti is roti met eieren. Dit gerecht bestaat uit een vulling van gekookte aardappelen, kip, of andere vleesoorten, gekookte bonen, en hardgekookte eieren. De vulling wordt geserveerd in of op een platdeeg, dat traditioneel in een pan of oven wordt gebakken. De eieren worden vaak in stukjes geknipt en toegevoegd aan de vulling in de laatste 5 minuten van het koken, zodat ze de smaak kunnen absorberen.
Ingrediënten en gereedschap voor Surinaamse roti met eieren:
- 500 gram kippendij of een andere vleesoort zoals kipbouten, kipkluifjes of lamsvlees
- 500 gram aardappels (geschild en in stukken gesneden)
- 500 gram kousenband of sperziebonen
- 1 flinke ui, fijngehakt
- 2 teentjes knoflook, fijngehakt
- 1 theelepel tomatenpuree
- 1 theelepel kerrie masala
- 4 hardgekookte eieren (gepeld)
- Zonnebloemolie of een andere olie zoals arachideolie of rijstolie
- Zout en peper naar smaak
Bereidingswijze:
- Het vlees wordt onder af en toe omscheppen gebakken tot het licht goudbruin is.
- Voeg water toe en laat sudderen. Er wordt genoeg water toegevoegd om de vulling te dekken, en alles wordt op matig vuur 30 minuten gesmoord. Tijdens het sudderen wordt de vulling af en toe omschept om te voorkomen dat het kleef.
- De laatste 5 minuten van het koken worden de gepelde eieren in stukjes geknipt en toegevoegd aan de sudderende vulling. Ze worden even met het vlees en groenten gemengd om de smaak te absorberen.
- Tijdens het koken van de vulling kunnen de roti’s volgens de aanwijzingen op het verpakking worden gemaakt. De roti’s worden meestal op een hete plaat of in een oven gebakken tot ze licht goudbruin zijn.
- De roti’s worden op een schaal gelegd en de vulling wordt erop of erin geschept. Het gerecht wordt vaak geserveerd met een beetje extra saus of een zure toegift zoals een salade of zuurgoed.
Variaties en aanpassingen
Het Surinaamse roti-recept met eieren is vrij flexibel. De vleesoort kan bijvoorbeeld aangepast worden naar persoonlijke voorkeuren of beschikbaarheid. Kip is de meest gebruikte vleesoort, maar er zijn ook varianten met eend, schaap, of zelfs vis. Ook kan de vulling variëren: in sommige varianten worden de eieren zelfs geroosterd of gebakken, wat een extra smaak toevoegt.
Moksi alesi: Gemengde rijst
Moksi alesi betekent gemengde rijst en is een Surinaamse variant waarbij de rijst wordt gemengd met bonen. Een zomerse twist op het gerecht gebruikt snijbonen en tuinbonen. Jonge tuinbonen zijn het lekkerst en kunnen in de rijst worden geroosterd of gekookt. De smaak van moksi alesi is warm en troostend, en het gerecht is vaak deel van een groter maaltijdscomplex.
Pom: Het nationale gerecht
Pom is het nationale gerecht van Suriname en is waarschijnlijk geïnspireerd op een Joods gerecht met aardappelen. Aangezien aardappelen niet geteeld werden in Suriname, werden deze vervangen door tayer. Pom is een klassieker in elk Surinaams huishouden en wordt vaak met bruine bonen met rijst (BBR) of erwtensoep geserveerd. Het gerecht bestaat meestal uit een vulling van gekookte aardappelen, gekruide uien, en eventueel vlees of vis.
De rol van vetten in de Surinaamse keuken
In de Surinaamse keuken speelt de toepassing van vetten een cruciale rol bij het bereiden van gerechten. Vetten zoals boter, margarine, en olie zijn essentieel voor het bakken van roti, het maken van sauzen, en het smoren van vulling. De keuze van het juiste vet beïnvloedt niet alleen de smaak, maar ook de structuur en textuur van het gerecht.
VSH FOODS: Surinaamse vettenproducent
N.V. VSH FOODS is een Surinaamse vettenfabriek die al meer dan vijftig jaar vetten van hoge kwaliteit produceert. De fabriek begon in 1963 met de productie van Yellow Bird margarine, die bekend staat als Gelebek margarine. Het bedrijf is een specialist in vetten en biedt een breed assortiment van merken, waaronder Golden Brand, Marigold, Bake ’n Fry, en Baker’s Choice.
De producten van VSH FOODS worden niet alleen in Suriname gebruikt, maar ook in andere landen in het Caribisch Gebied. Het bedrijf is ISO 22000:2005 gecertificeerd, wat duidt op hoge kwaliteitsnormen in de productie. In Surinaamse recepten worden vetten vaak gebruikt bij het bakken van roti, het maken van sauzen, of het smoren van vulling. De keuze voor margarine of boter kan afhankelijk zijn van de gewenste smaak en de beschikbaarheid van ingrediënten.
De balans tussen olie en water in het maken van roti
Een belangrijke factor bij het maken van roti is de balans tussen olie en water. Veel koks worstelen ermee dat roti te stug of juist te vet wordt. De waarheid is dat echte zachtheid voortkomt uit balans:
- Te veel water → plakkerig deeg
- Te weinig water → taai en stug
- Te veel olie → zwaar en vettig
De ideale verhouding zorgt ervoor dat de lagen zich uitstrekken zonder te scheuren. Olie moet langzaam worden toegevoegd en stap voor stap door het deeg worden gewerkt totdat het zijdeachtig aanvoelt. Dit zorgt ervoor dat de roti zacht en luchtig blijft, een karakteristiek kenmerk van Surinaamse roti.
Surinaamse keuken in de moderne tijd
De Surinaamse keuken is in de moderne tijd nog steeds actueel, zowel in Suriname als in Nederland, waar een grote Surinaamse gemeenschap woont. Veel Surinaamse gerechten zijn inmiddels ook populair geworden buiten de oorspronkelijke eetkultuur en zijn vaak aangepast aan de beschikbare ingrediënten. Voorbeelden zijn Surinaamse bami met spaghetti, een fusiegerecht dat populairst is geworden in Nederland.
Surinaamse recepten in Nederland
In Nederland zijn er diverse webshops en supermarkten die Surinaamse recepten en ingrediënten aanbieden. Zo zijn er bijvoorbeeld recepten beschikbaar op websites zoals:
Deze bronnen tonen aan dat Surinaamse keuken in Nederland een steeds grotere rol speelt. Het is ook mogelijk om Surinaamse gerechten zoals roti en bami te bereiden met lokale ingrediënten, zoals spaghetti in plaats van bami.
Conclusie
De Surinaamse keuken is een rijke en diverse smeltkroes van culturen, met gerechten zoals roti, bara, bami, en moksi alesi die centraal staan. De toepassing van vetten en margarinen speelt een essentiële rol bij het bereiden van deze gerechten. In dit artikel zijn enkele klassieke Surinaamse recepten besproken, samen met de technieken en ingrediënten die karakteristiek zijn voor deze keuken. Bovendien is de rol van vettenfabrieken zoals N.V. VSH FOODS in de Surinaamse keuken belicht.
De Surinaamse keuken blijft ook in de moderne tijd actueel, en wordt vaak aangepast aan beschikbare ingrediënten. Zowel in Suriname als in Nederland zijn Surinaamse gerechten geliefd en zijn ze een waar culinair erfdeel.