De Surinaamse pom is een traditioneel gerecht dat bijna verplicht is op feesten en bijzondere gelegenheden in Suriname en de Nederlandse Surinaamse gemeenschap. Het gerecht is een ovenschotel die bestaat uit pomtayer, een soort gedroogde en gefroren wortelknol, gecombineerd met een vulling van vlees (meestal kip of zoutvlees) en kruiden. De smaak van pom is een unieke mix van zoet, zuur, zout en umami, en de structuur is stevig maar smeuïg. In dit artikel worden het recept, de ingrediënten en de bereidingstips van de Surinaamse pom uitgebreid besproken, gebaseerd op de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen.
Inleiding
De Surinaamse pom is een gerecht dat veel smaak en warmte uitstraalt, en dat goed geschikt is voor een gezamenlijke maaltijd of voor het bewaren voor later gebruik. Het gerecht wordt vaak gemaakt in grote hoeveelheden, aangezien het tijd en voorbereiding kost. De basis van de pom is pomtayer, een gedroogde en gefroren vorm van wortelknollen van de tayerplant. In het recept wordt uitgebreid ingegaan op de kwaliteit van de pomtayer, met aanbevelingen voor merken zoals Lufo en Domburg, die een stevige structuur geven aan het gerecht.
De bereiding van de pom houdt in dat de pomtayer wordt ontdooid en uitgelekt voordat hij verder wordt verwerkt in het recept. De vulling van de pom kan variëren, afhankelijk van de voorkeur van de kookster of de koks. In de meeste recepten wordt kip gebruikt, meestal in de vorm van kippendijen of kippenbouten, vaak in combinatie met zoutvlees en smaakmakers zoals piment, selderij, piccalilly en nootmuskaat. Deze ingrediënten geven de pom haar karakteristieke smaak, die zowel zacht als iets pikante noten kan bevatten.
De Ingredienten
Pomtayer
Pomtayer is een essentieel ingrediënt in het gerecht en vormt de basis van de pom. Het is geraspte tayer die is gefroren en vaak in grote pakken verkrijgbaar is bij Surinaamse winkels of bij grote supermarkten. In de bronnen worden verschillende merken besproken, zoals Lufo, Domburg en Fawaka. Fawaka wordt genoemd als goedkoper, maar geeft een minder stevige structuur. Daarom wordt aangeraden om Lufo of Domburg te gebruiken voor een betere uitslag.
Het is belangrijk om de pomtayer goed ontdooien en uitgeleken te laten voordat het wordt verwerkt. Dit zorgt ervoor dat de pom niet te veel water bevat en een stevige structuur behoudt tijdens de bereiding.
Vulling
De vulling van de pom kan variëren, afhankelijk van de voorkeur van de kookster of de koks. In de meeste recepten wordt kip gebruikt, meestal in de vorm van kippendijen of kippenbouten. Deze worden meestal gesneden in grove stukken en met kruiden als piment, nootmuskaat en zout geserveerd. In sommige recepten wordt ook zoutvlees gebruikt, een typisch Surinaams ingrediënt dat een extra smaakdimensie toevoegt aan de vulling.
Daarnaast worden kruiden en smaakmakers zoals piment, selderij, piccalilly en nootmuskaat gebruikt. Piment is een essentieel kruid dat een zachte maar pikante smaak toevoegt aan de vulling. Het is een kruid dat bekend staat uit Jamaicaanse gerechten, zoals Jerk Chicken. Selderij wordt in grote hoeveelheden gebruikt om de smaak van de pom extra kracht te geven. Piccalilly is een Surinaams sap, meestal gemaakt van sinaasappelsap of citroensap met suiker en piment, dat een zoet-zure smaak toevoegt aan het gerecht.
Extra ingrediënten
Naast de hoofdingrediënten zijn er ook extra ingrediënten die gebruikt worden in verschillende recepten. Deze omvatten:
- Rooiboter of margarine: Gebruikt om de ovenschaal in te vetten en om het vlees te bakken.
- Ketchup: Gebruikt om een extra zoetige en zoute smaak toe te voegen aan de vulling.
- Sinaasappelsap of citroensap: Gebruikt om de pomtayer te vervoegen.
- Zuiveringsmiddelen zoals azijnwater: Gebruikt om het vlees schoon te maken voordat het wordt gebakken.
- Specerijen zoals nootmuskaat en zwarte peper: Gebruikt om de smaak van de vulling te verrijken.
Bereidingstips
Voorbereiding
De bereiding van de Surinaamse pom begint met de voorbereiding van de ingrediënten. De pomtayer moet uit de vriezer gehaald en ontdooid worden. Dit kan in een grote kom gebeuren, waarbij de zak met pomtayer op een zachte manier ontdooit. Het is belangrijk om te wachten tot het volledig ontdooid is en het overtollige vocht is uitgelekt, omdat dit ervoor zorgt dat de pom tijdens het opwarmen of bakken niet te veel water bevat.
De kip moet worden gesneden in grove stukken en met kruiden als piment, nootmuskaat en zout gemengd. In sommige recepten wordt ook zoutvlees gebruikt, dat eerst uitgekookt moet worden. Zoutvlees is een typisch Surinaams ingrediënt dat een extra smaakdimensie toevoegt aan de vulling. Het moet eerst worden uitgekookt in water om de zouten en smaken te neutraliseren.
Bereiding van de vulling
De vulling wordt meestal gemaakt door de kip of het zoutvlees te bakken in een braadpan of in een gietijzeren pan. De ui, knoflook en selderij worden eerst in boter of margarine fijngebraden tot ze zacht zijn. Vervolgens wordt het vlees aan de pan toegevoegd en verder gebakken tot het goudbruin is. De kruiden en smaakmakers worden aan het einde toegevoegd om de smaak van het gerecht te verrijken.
Na het bakken van het vlees wordt het mengsel uit de pan gehaald en apart gezet voor de opbouw van de pom.
Opbouw van de pom
De opbouw van de pom gebeurt in een ovenschaal, die eerst goed ingevet moet worden met boter of margarine. Dit zorgt ervoor dat de pom niet plakt en een mooi geroosterde rand krijgt.
De pomtayer wordt in de ovenschaal verdeeld, waarna een laag van het vleesmengsel op de pomtayer wordt gelegd. Daarna wordt een tweede laag pomtayer over het vleesmengsel gelegd. In sommige recepten wordt een extra laag van vleesmengsel of kruiden op de tweede laag pomtayer gelegd. Vervolgens wordt de schaal met pom in de oven geplaatst.
Bakkingsduur en temperatuur
De pom moet in de oven worden gebakken op een temperatuur van ongeveer 170 graden Celsius. De bakduur is afhankelijk van de grootte van de ovenschaal en de hoeveelheid pom die is gebruikt. Een gemiddelde bakduur is ongeveer 50 minuten tot 1 uur. Na 50 minuten kan de schaal worden gedraaid om ervoor te zorgen dat beide kanten gelijkmatig garen.
Een eenvoudige manier om te controleren of de pom klaar is, is door met een vork in verschillende plekken van de pom te prikken. Wanneer de vork schoon uitkomt en er geen pomtayer aan blijft kleeft, is de pom klaar.
Rustruimte en opwarming
Na het bakken van de pom is het belangrijk om de pom te laten rusten voordat deze wordt gesneden of opgeschept. De pom is op zijn lekkerst als hij een dag rust. Tijdens deze rustperiode mengt de smaak van de vulling zich verder met de pomtayer en wordt de structuur steviger.
Als de pom niet direct wordt gegeten, kan hij worden opgewarmd in de oven op 170 graden Celsius gedurende 10-15 minuten. Het is ook mogelijk om de pom in de magnetron op te warmen, zoals vaak het geval is bij een Surinaamse broodjeszaak. Het is echter aan te raden om de pom nog even in de oven te doen om hem extra knapperig te maken.
Serveren en Servierideeën
De Surinaamse pom is een gerecht dat het beste op warme temperatuur gegeten wordt. Het kan als hoofdgerecht worden geserveerd, of in combinatie met andere Surinaamse gerechten zoals rijst en kousenband.
Kousenband is een type droog brood dat vaak gebruikt wordt in Surinaamse gerechten. Het is mogelijk om kousenband bij de Surinaamse pom te serveren, of om een broodje pom te maken. Een broodje pom wordt gemaakt door de pom in een vers afgebakken pistolet of andere soort brood te snijden. Meestal wordt het broodje pom begeleid door een beetje peper en zuur, wat de smaak van de pom verder verrijkt.
Het gerecht is ook geschikt als maaltijd bij een feest of bijzondere gelegenheid, aangezien het in grote hoeveelheden bereid kan worden. Het is aan te raden om een extra grote ovenschaal te gebruiken bij het bakken van de pom, omdat het gerecht meestal populair is bij groepen mensen.
Varianten en Alternatieven
Hoewel de klassieke Surinaamse pom gemaakt wordt met kip of zoutvlees, zijn er ook alternatieven voor mensen die geen vlees consumeren. Een vegan variant van de pom is beschikbaar, waarbij de vulling bestaat uit groenten en plantebasiselementen. In deze variant wordt bijvoorbeeld kip of zoutvlees vervangen door kousenband of andere Surinaamse ingrediënten die een vergelijkbare smaak geven.
De smaak van de pom kan ook aangepast worden aan individuele voorkeuren. Voor mensen die een zoetere smaak voorkeuren, kan extra ketchup of suiker worden toegevoegd. Voor mensen die een zure smaak voorkeuren, kan extra sinaasappelsap of citroensap worden gebruikt. De hoeveelheid piment en andere kruiden kan ook aangepast worden om de smaak van de pom te verfijnen.
Conclusie
De Surinaamse pom is een gerecht dat veel smaak en warmte uitstraalt, en dat goed geschikt is voor een gezamenlijke maaltijd of voor het bewaren voor later gebruik. Het gerecht is gebaseerd op pomtayer, een gedroogde en gefroren vorm van wortelknollen, gecombineerd met een vulling van vlees en kruiden. De bereiding van de pom vereist enige tijd en voorbereiding, maar de uitkomst is een gerecht dat populair is bij zowel Surinaamse als Nederlandse koken.
De smaak van de pom is een unieke mix van zoet, zuur, zout en umami, en de structuur is stevig maar smeuïg. Het gerecht kan als hoofdgerecht worden geserveerd, of in combinatie met andere gerechten zoals rijst en kousenband. Het is ook mogelijk om een broodje pom te maken, wat een lekkere en handige optie is voor mensen die op het werk of onderweg een maaltijd nodig hebben.
De Surinaamse pom is een gerecht dat niet alleen smaakt, maar ook een deel uitmaakt van de Surinaamse culinair erfgoed. Het is een gerecht dat vaak gemaakt wordt voor feesten en bijzondere gelegenheden, en dat in de Surinaamse gemeenschap een belangrijke plek inneemt. Door het bereiden van een Surinaamse pom, kan men niet alleen genieten van een lekkere maaltijd, maar ook een deel zijn van de culturele traditie die met dit gerecht verbonden is.