Surinaamse keuken staat bekend om haar kruidige smaken, rijke aroma’s en warme combinaties van kruiden en groenten. Toch bevat traditioneel Surinaams eten vaak relatief veel koolhydraten, vooral door ingrediënten als aardappelen, rijst en bami. Voor diegenen die hun koolhydraatintake beperken, is het mogelijk om de essentie van Surinaamse gerechten te behouden zonder het aantal koolhydraten te laten stijgen. In dit artikel worden koolhydraatarme alternatieven en technieken beschreven, met bijbehorende recepten en tips voor het bereiden van Surinaamse keuken op een dieetvriendelijke manier.
Surinaamse kruiden en smaken behouden
Een essentieel onderdeel van Surinaamse gerechten is het gebruik van kruiden en specerijen. Deze geven het gerecht zijn karakteristieke smaak en aroma. Een veelgebruikte mix is Surinaamse masala, een kruidencombinatie die bestaat uit korianderzaad, komijnzaad, mosterdzaad, zwarte peperkorrels, fenegriekzaad, Nigellazaad en gemalen kurkuma. Deze kruiden worden vaak apart gerost en samengevoegd om zo de intensiteit van de smaken te versterken.
Surinaamse masala dient beter gekocht te worden in een Surinaamse toko dan in een reguliere supermarkt, omdat het daar meestal van betere kwaliteit is. Alternatief is het ook mogelijk om deze kruidenmix zelf te bereiden, waarbij elk kruid individueel gerost kan worden om de smaken te ontwikkelen. Het is belangrijk om dit te onderscheiden van garam masala, een Indiase kruidenmix die in samenstelling en toepassing afwijkt.
Koolhydraatarm bami: smaak met een lichtere aanpak
Bami is een klassieker in de Surinaamse keuken en wordt vaak bereid met sojasaus, ketjap en aromatische kruiden. Traditionele bami is echter rijk aan koolhydraten, vooral door het gebruik van rijstnoodles. Voor een koolhydraatarme versie zijn konjac noodles of kelp noodles uitstekende alternatieven. Deze noodles bevatten vrijwel geen koolhydraten en zijn daarom ideaal voor mensen die hun koolhydraatintake beperken.
Konjac noodles, ook wel bekend als shirataki noodles, zijn gemaakt van de wortel van de konjacplant en bevatten veel voedingsvezels met een prebiotische werking. Kelp noodles zijn gemaakt van zeewier en bevatten ook weinig koolhydraten. Beide opties worden vaak aangeduid als “zero noodles” en zijn een uitstekende basis voor koolhydraatarm Surinaams gerecht, zoals bami.
Bij het bereiden van koolhydraatarme Surinaamse bami wordt vaak gebruikgemaakt van konjac noodles, samen met kruidige kip, tomatenpuree en zelfgemaakte ketjap. Dit zorgt voor een kruidige en smaakvolle maaltijd, zonder het gehalte aan koolhydraten te verhogen. Een tip is om het zuurgoed eerst te maken, zodat de smaken goed kunnen intrekken en het gerecht extra smaakvol wordt.
Surinaamse roti: koolhydraatarm zonder in te boeten aan smaak
Roti is een populair gerecht in Suriname en bestaat meestal uit rotibladen, aardappelen, kousenband, kipfilet en ei. De aardappelen zorgen echter voor een relatief hoge hoeveelheid koolhydraten. In een koolhydraatarme versie wordt het traditionele resep aangepast door de aardappelen te vervangen door knolselderij, wat een sterkere smaak geeft en goed aansluit bij de andere ingrediënten. Daarnaast wordt het rotiblad bereid uit kokosmeel, wat het koolhydraatgehalte aanzienlijk verlaagt.
Het bereiden van koolhydraatarme roti vereist wat aanpassingen, zoals het gebruik van xanthaangom en psylliumvezels om elasticiteit aan te brengen aan het rotiblad. Dit voorkomt dat het blad tijdens het bakken uit elkaar valt. Het resultaat is een gerecht dat niet alleen lager in koolhydraten zit, maar ook smaakvol en typisch Surinaams is.
Recept: Koolhydraatarme Surinaamse bami met kip
Hieronder volgt een recept voor een koolhydraatarme Surinaamse bami met kip, gebaseerd op de beschreven technieken en ingrediënten.
Ingrediënten
- 750 g kippenvleugels
- 750 g kippen dijfilet
- 5 el Surinaamse masala
- 5 verse tenen knoflook
- 3 rijpe tomaten
- 1 rode ui
- 0,5 stuk madam janet peper
- 1 stuk kousenband
- Naar smaak versgemalen peper
- Naar smaak zout
- 1 el kokosolie
- 80 g amandelmeel
- 30 g psylliumvezels
- 80 g gebroken lijnzaad
- 25 g lupine meel
- 0,5 stuk madam janet peper
- 2 teentjes knoflook
- 250 ml warm water
- 1 snufje peper
- 1 snufje zout
- 1 el kokosolie
Bereidingswijze
- Halveer de kippenvleugels en snijd de kipdijfilet in hapklare blokjes.
- Verhit kokosolie in een grote braadpan of wok.
- Voeg de fijngehakte madam janet, de knoflook en de rode ui toe en fruit deze aan tot ze zacht en geurig zijn.
- Voeg de Surinaamse masala toe en roer goed door het uienmengsel.
- Bak de masala ongeveer een minuutje mee, blijf goed roeren.
- Voeg de kipstukken geleidelijk toe aan de pan en zorg ervoor dat alle kip goed bedekt is met het kruidenmengsel.
- Giet een half kopje water bij de kip, zet het vuur laag en dek de pan af.
- Laat de kip ongeveer 40 minuten zachtjes pruttelen en roer af en toe goed door.
- Voeg na 40 minuten de tomatenblokjes en de kousenband toe.
- Breng op smaak met zout en peper.
- Los ongeveer 1 theelepel johannesbroodpitmeel op in een klein beetje water en giet dit al roerend bij de kip.
- Laat het geheel nog even sudderen en serveer het met konjac noodles of kelp noodles.
Surinaamse keuken op maat: tips en aanpassingen
Bij het maken van koolhydraatarme Surinaamse gerechten zijn er een aantal tips en aanpassingen die het proces vergemakkelijken en het resultaat verbeteren:
- Vervanging van aardappelen door knolselderij of wortelen zorgt voor een sterkere smaak en een lagere koolhydraatwaarde.
- Het gebruik van kokosmeel of lupine meel bij het maken van roti of bladerdeeg is essentieel voor het verlagen van het koolhydraatgehalte.
- Zelfgemaakte ketjap is een betere optie dan de commerciële variant, die vaak suiker bevat. Je kunt dit maken door sojasaus te combineren met karamel zoetstof of door een koolhydraatarm recept te volgen.
- Konjac noodles en kelp noodles zijn uitstekende alternatieven voor traditionele rijstnoodles of bami. Ze geven een lichtere smaak, maar zijn niet minder smaakvol.
- Het intrekken van het zuurgoed zorgt ervoor dat de smaken goed doorwerken en het gerecht extra smaakvol wordt.
Aandacht voor de Surinaamse kruiden en groenten
De Surinaamse keuken maakt ook veel gebruik van specifieke kruiden en groenten, zoals selderij, laos, trassi, en piment. Deze ingrediënten zijn essentieel voor het bereiden van een authentiek gerecht en dragen bij aan de unieke smaak van Surinaamse keuken.
- Selderij is onmisbaar in de Surinaamse keuken. Het is belangrijk om selderijblad te gebruiken, en niet platte peterselie, omdat de smaken verschillen.
- Trassi is een gedroogde garnalenpasta die meestal in blok of poedervorm verkrijgbaar is. Het is essentieel in Surinaamse gerechten, maar moet opgepast worden voor versies met toegevoegde suiker.
- Piment zijn Surinaamse peperkorrels die bij supermarkten of bij de Kruidenbaron te verkrijgen zijn. Het is aan te raden om hele korrels te gebruiken, omdat deze meer smaak bevatten.
- Indonesisch laurierblad is een alternatief voor gewoon laurierblad en is meestal verkrijgbaar in toko’s of online.
Conclusie
Surinaamse keuken is een smaakvolle en rijke traditie die zich prima kan aanpassen aan een koolhydraatarm dieet. Door het gebruik van konjac noodles, kelp noodles, knolselderij, en kokosmeel is het mogelijk om authentieke Surinaamse gerechten te bereiden zonder het koolhydraatgehalte te verhogen. De smaken en kruiden van de Surinaamse keuken behouden hun karakteristieke kracht, waardoor het gerecht blijft smaken als Surinaams, maar met een gezondere twist. Zowel roti als bami kunnen met deze aanpassingen opnieuw genoten worden, zonder concessies te doen op smaak of authenticiteit.