De Surinaamse keuken is een rijke, veelzijdige en kleurrijke combinatie van invloeden uit verschillende culturen. Door de geschiedenis van Suriname, met haar koloniale verleden, migratie en slavernij, zijn in het land diverse etnische groepen gevestigd, die elk hun eigen culinaire traditie hebben meegenomen. Het resultaat is een keuken die niet alleen smaakt, maar ook een uniek verhaal vertelt. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste gerechten en ingrediënten uit de Surinaamse keuken, inclusief recepten waarmee iedereen thuis deze smaken kan repliceren.
Een smeltkroes van culturen
De Surinaamse keuken is een unieke combinatie van verschillende culturele invloeden. Afrikaanse, Hindoestaanse, Javaanse, Chinese, Creoolse en Nederlandse elementen zijn opgenomen in de keuken van het land. Deze diversiteit is duidelijk zichtbaar in de gebruikte ingrediënten, technieken en gerechten. Zo is het gebruik van rijst en peulvruchten typisch voor de Creoolse keuken, terwijl specerijen zoals kerrie en sambal sterk aanwezig zijn in Hindoestaanse en Javanese gerechten. De gebruikte groenten, zoals pomtayer, sopropo en kousenband, zijn daarentegen vaak van inheemse oorsprong.
Deze mix van invloeden heeft geleid tot gerechten zoals roti, saoto soep, pom en bakkeljauw. Deze gerechten zijn niet alleen geliefd in Suriname, maar ook in de Nederlandse diaspora, waar ze vaak in toko’s of restaurants worden geserveerd. Gelukkig is het mogelijk om deze gerechten ook thuis te maken, dankzij de beschikbaarheid van Surinaamse ingrediënten in veel supermarkten en toko’s.
Belangrijke Surinaamse gerechten en ingrediënten
Gerechten
De Surinaamse keuken biedt een breed spectrum aan gerechten, variërend van vleesgerechten tot vegetarische en zachte maaltijden. Hieronder worden enkele van de meest geliefde gerechten besproken:
1. Roti
Roti is een veelvoorkomend gerecht in de Surinaamse keuken. In dit geval wordt roti niet gebruikt om het platbrood aan te duiden, maar om het gerecht zelf te benoemen. Het bestaat uit een deeg van bloem, water en olie dat wordt uitgerold en gebakken tot een plat brood. Dit brood wordt meestal gevuld met gele spliterwten en geserveerd met diverse bijgerechten zoals kousenband, aardappel, kip, lam, garnalen of aubergine. Het gerecht is erg populair in Suriname en is ook een favoriet bij Surinamse toko’s in Nederland.
2. Saoto Soep
Saoto soep is een heldere kippenbouillon die meestal wordt verrijkt met groenten en kruiden. Het verschilt van de Indonesische soto ayam doordat de Surinaamse versie pimentkorrels en selderij bevat, die typisch zijn voor de lokale keuken. De exacte samenstelling varieert per huishouden, wat het gerecht uniek maakt voor elk gezin. Het is een lichte en smaakvolle soep die vaak wordt geserveerd als ontbijt of lunch.
3. Pom
Pom is een gerecht dat bestaat uit de aardvrucht tayer of pomtayer. Deze groente wordt gebruikt in een ovengerecht dat wordt opgebouwd met lagen van tayer, kip of zoutvlees. Het gerecht wordt vaak geserveerd met piccalilly, een heerlijke zoetzuurgroente die een levendige smaak toevoegt. Pom is ook beschikbaar in het vorm van een broodje, wat een populaire lunchoptie is bij Surinaamse toko’s.
4. Bakkeljauw
Bakkeljauw is een geurendere variant van bacalhau, een gerecht van gezouten vis dat oorspronkelijk uit Portugal komt. In Suriname is de vis verwerkt in diverse gerechten, waarbij sambal en andere kruiden de smaak versterken. Het gerecht is vaak voldoende licht om als maaltijd te fungeren, maar ook geschikt als bijgerecht bij andere Surinaamse gerechten.
Ingrediënten
De Surinaamse keuken maakt gebruik van een breed spectrum aan ingrediënten. Deze zijn vaak van inheemse of koloniale oorsprong, maar ook beïnvloed door immigranten die hun eigen culinaire traditie meenamen. De belangrijkste ingrediënten zijn:
1. Groenten
- Pomtayer: een aardvrucht die veel lijkt op aardappelen.
- Kousenband: een groente die wordt gebruikt in diverse gerechten.
- Okra: een slijmerige groente die vaak in sambals wordt gebruikt.
- Antruwa: een soort aubergine.
- Sopropo: een groente die vaak in vleesgerechten wordt verwerkt.
- Boulanger (aubergine): een veelvoorkomende groente in Surinaamse gerechten.
2. Smaakmakers
- Maggi: een bouillon die vaak in Surinaamse gerechten wordt gebruikt.
- Ketjap: een sojasaus die wordt toegevoegd voor smaak.
- Selderij: een kruid dat vaak in saoto soep wordt gebruikt.
- Hindoestaanse masala: een mix van specerijen die vaak in gerechten zoals roti en dhal bhat wordt gebruikt.
- Madame Jeanette pepers: pittige pepers die een levendige smaak toevoegen.
- Laos: een smaakmaker die vaak in sambals wordt gebruikt.
- Pimentkorrels: gebruikt voor smaak en aroma.
- Komijn: een veelvoorkomende kruid in Surinaamse gerechten.
- Kurkuma: een kleurrijke en gezonde kruid.
- Citroengras: een verse smaakmaker.
- Salamblad: een kruid die vaak in vleesgerechten wordt gebruikt.
Recepten om zelf te maken
Voor wie wil proeven van de Surinaamse keuken, zijn er veel recepten beschikbaar die eenvoudig te maken zijn. Hieronder worden enkele van deze recepten beschreven, inclusief de ingrediënten en de bereidingswijze.
1. Surinaamse Roti met Kip
Ingrediënten:
- 500 g bloem
- 200 ml water
- 2 eetlepels olie
- 1 theelepel zout
- 100 g gele spliterwten
- 200 g kipfilet
- 1 eetlepel maggi
- 1 theelepel selderij
- 1 theelepel pimentkorrels
- 1 theelepel kurkuma
- 1 theelepel gember
- 1 theelepel komijn
- 2 eetlepels sambal
Bereidingswijze:
- Meng de bloem, water, olie en zout tot een glad deeg.
- Laat het deeg rusten voor 30 minuten.
- Rol het deeg uit tot plakjes en bak ze in olie tot ze goudbruin zijn.
- Bereid de vulling door de spliterwten te blancheren en met maggi, selderij, pimentkorrels, kurkuma, gember en komijn te mixen.
- Snij de kipfilet in stukken en meng deze met sambal.
- Vouw het roti open en vul het met de spliterwten en kip.
- Serveer het gerecht warm.
2. Surinaamse Saoto Soep
Ingrediënten:
- 1 liter kippenbouillon
- 1 theelepel maggi
- 1 theelepel selderij
- 1 theelepel pimentkorrels
- 1 theelepel gember
- 1 theelepel kurkuma
- 1 theelepel komijn
- 1 theelepel citroensap
- 1 theelepel zout
Bereidingswijze:
- Verwarm de bouillon in een pan.
- Voeg maggi, selderij, pimentkorrels, gember, kurkuma en komijn toe.
- Laat het mengsel 10 minuten zacht koken.
- Voeg citroensap en zout toe om de smaak te versterken.
- Serveer de soep warm.
3. Pom
Ingrediënten:
- 500 g pomtayer
- 200 g kipfilet
- 1 theelepel maggi
- 1 theelepel selderij
- 1 theelepel pimentkorrels
- 1 theelepel gember
- 1 theelepel komijn
- 1 theelepel kurkuma
- 1 theelepel citroensap
- 1 theelepel zout
- 100 ml piccalilly
Bereidingswijze:
- Hak de pomtayer in plakjes en bak ze in een pan tot ze zacht zijn.
- Snij de kipfilet in stukken en meng met maggi, selderij, pimentkorrels, gember, komijn, kurkuma en citroensap.
- Verwarm de kip in een pan tot het gaar is.
- Meng de gekookte pomtayer met de kip en voeg piccalilly toe.
- Serveer het gerecht warm.
Conclusie
De Surinaamse keuken is een unieke en veelzijdige keuken die is beïnvloed door diverse culturen. Gerechten zoals roti, saoto soep, pom en bakkeljauw zijn geliefd in Suriname en ook in de Nederlandse diaspora. Door de beschikbaarheid van Surinaamse ingrediënten is het mogelijk om deze gerechten ook thuis te maken. De Surinaamse keuken biedt niet alleen smaak, maar ook een rijke geschiedenis die zich uit in de gerechten en ingrediënten. Voor wie wil ervaren wat het Surinaamse eten te bieden heeft, zijn er veel eenvoudige recepten beschikbaar die iedereen thuis kan maken.