De Surinaamse keuken staat bekend om haar rijke smaken en unieke bereidingsmethoden. In deze context is de Eksi Kuku — een traditionele eiercake — een klassieker die zowel in Suriname als in Nederland een bijzondere status heeft. Vooral de bruine Eksi Kuku, waarin bruine suiker en kaneel een centrale rol spelen, is een lekkernij die technisch en smaakvol is. Het maken ervan vereist een zekere precisie, maar de beloning is een lichte, luchtige cake met een rijke eiersmaak.
In dit artikel wordt alles uitgelegd wat nodig is om de bruine Eksi Kuku op de juiste manier te maken: van de ingrediënten en bereidingsstappen tot de technische nuances die het verschil maken tussen een goede en een uitstekende cake. Bovendien wordt ingegaan op de rol van de eier in de smaak en texture van de cake, evenals op eventuele tips en variaties.
Wat is de Eksi Kuku?
De Eksi Kuku is een Surinaamse eiercake die traditioneel in Nederland en Suriname wordt gebakken. De naam "Eksi Kuku" is afgeleid van het Surinaamse Patois en betekent letterlijk "eieren koek". Deze cake is gekenmerkt door haar lichte en luchtige texture en een rijke eiersmaak, waarbij de eieren zowel als smaakcomponent als texturebepalend middel fungeren.
Er zijn twee hoofdvarianten van deze cake: de gele Eksi Kuku en de bruine Eksi Kuku. De enige verschil tussen deze varianten is de soort suiker en een toevoeging van kaneel in de bruine versie. De Eksi Kuku is een uitdaging om te maken vanwege het delicate evenwicht tussen eieren, suiker en bloem. Het mengsel moet goed gebezigd worden en de temperatuur moet nauwkeurig worden geregeld. Een kleine afwijking kan ervoor zorgen dat de cake droog of zwaar wordt.
De rol van de eier in de Eksi Kuku
De eier speelt een centrale rol in de Eksi Kuku. Het is het ingredient dat de texture en smaak van de cake bepaalt. In de Eksi Kuku worden de eieren niet alleen gebruikt voor het gebakken deel, maar ook als een belangrijk smaakcomponent. Het mengsel van eieren, suiker en boter vormt de basis van de cake, terwijl de bloem en de hoeveelheid lucht die in het mengsel komt, bepalen of de cake licht of zwaar is.
Het is belangrijk om de eieren goed los te kloppen, omdat dit ervoor zorgt dat het deeg luchtig blijft. Daarnaast is het aan te raden om de eieren op kamertemperatuur te gebruiken, omdat dit het mengsel makkelijker maakt en de texture verbetert.
Ingrediënten en bereiding van de bruine Eksi Kuku
De bruine Eksi Kuku vereist een aantal specifieke ingrediënten. Ondanks de eenvoud van de lijst, is het belangrijk dat alles op kamertemperatuur is en dat er gebruik wordt gemaakt van de juiste hoeveelheden. De smaak van de cake wordt bepaald door de eieren, suiker en boter, terwijl de texture wordt bepaald door de bloem en de hoeveelheid lucht die in het mengsel komt.
Ingrediënten
Hieronder volgt een lijst met de ingrediënten die nodig zijn voor het maken van de bruine Eksi Kuku:
| Ingrediënt | Aantal / Hoeveelheid |
|---|---|
| Krenten | 50 gram |
| Rozijnen | 50 gram |
| Gedroogde pruimen | 250 gram |
| Donkerbruine suiker | 400 gram |
| Bruine rum | 1 dl |
| Sherry | 3 dl |
| Zachtgeroerde roomboter | 500 gram |
| Losgeklopte eieren | 10 stuks |
| Zelfrijzend bakmeel | 500 gram |
| Vanille-essence | 1 theelepel |
Bereidingsstappen
Voorbereiding van de vruchten:
De pruimen ontpitten. Was de krenten, rozijnen en pruimen en dep ze droog. Doe ze in een keukenmachine en hak ze fijn. Schep het mengsel over in een potje en voeg 100 gram van de suiker, de rum en de sherry toe. Meng alles goed en sluit de pot af. Laat het mengsel 2 tot 3 maanden trekken. Hoe langer, hoe beter de smaak zal zijn. Schep het vruchtenmengsel af en toe om te voorkomen dat het aan de randen droog wordt, en voeg zo nodig wat meer rum en sherry toe.Als er geen tijd is om het mengsel zo lang te laten trekken, kan het ook in een pannetje worden gedaan en voor 30 minuten op zacht vuur laten sudderen. Daarna kan het een nacht laten trekken.
Bereiding van het beslag:
Verwarm de oven op 160 °C en vet een cakevorm in. Zeef het bakmeel en zet het apart. Klop de boter met de rest van de suiker en klop er de eieren door tot een glad en romig mengsel. Voeg het vruchtenmengsel toe en schep geleidelijk het bakmeel en vanille-essence door. Meng alles goed en voeg 1 tot 2 eetlepels sherry toe als het mengsel te droog lijkt. Het deeg moet van een lepel lopen, maar mag niet te vloeibaar zijn.Bakken van de cake:
Schep het beslag in de vorm en bak het ± 1 tot 1½ uur in de oven. Tijdens het bakken is het aan te raden om de oven niet te openen, om het temperatuurverloop zo stabiel mogelijk te houden. Als de cake gaar is, zal een mes dat in het midden wordt geprikt droog uitkomen. Laat de cake afkoelen en strooi eventueel suikermuisjes bovenop.
Technische tips en nuances
Het maken van de bruine Eksi Kuku vereist een zekere precisie in de uitvoering. Hieronder volgen enkele tips die van belang zijn om het resultaat te verbeteren:
Kamertemperatuur: Zorg ervoor dat alle ingrediënten, vooral de eieren en boter, op kamertemperatuur zijn. Dit helpt bij het bezig maken van het deeg en zorgt voor een betere texture.
Bezig maken: Het deeg moet goed gebezigd worden om lucht in te brengen. Het is belangrijk om onafgebroken te blijven mixen om de luchtigheid van het deeg niet te verliezen. Als het deeg te droog is, voeg wat meer sherry toe.
Temperatuur en bakduur: De oven moet voorverwarmen, en het beslag moet direct na het mixen in de vorm worden geschepen. De bakduur hangt af van de oven en de gewenste texture. Het is aan te raden om regelmatig te controleren of de cake gaar is door een mes in het midden te prikken.
Oven niet openen: De oven moet de eerste 20 minuten niet worden geopend, omdat dit kan leiden tot een droogdeeg of een ongelijkmatige rijping van de cake.
Vorm: Vet de vorm goed in om ervoor te zorgen dat de cake makkelijk uitkomt. Gebruik een vorm die geschikt is voor een vloeibaar deeg, zoals een cakevorm met hoge randen.
Variaties en toepassingen
Hoewel de bruine Eksi Kuku een klassieke variant is, zijn er ook mogelijkheden voor variaties. In Suriname en Nederland wordt de cake vaak geserveerd op feestdagen of bijzondere gelegenheden. Het is een cake die niet alleen in smaak, maar ook in techniek, een unieke plek inneemt in de Surinaamse keuken.
Een bekende variatie is de gele Eksi Kuku, waarbij bruine suiker en kaneel worden vervangen door gewone suiker. Ook kan er gebruik worden gemaakt van verschillende vruchten, zoals citroenpits of andere gedroogde vruchten, afhankelijk van de voorkeur.
De Surinaamse Eksi Kuku als cultureel gerecht
De Eksi Kuku is niet alleen een lekkernij, maar ook een symboliek gerecht dat het culturele erfgood van Suriname en de Nederlandse Surinaamse gemeenschap vertegenwoordigt. Het is een cake die traditioneel op feestdagen of bijzondere gelegenheden wordt gebakken. In Suriname is het een klassieker die wordt gemaakt op zondagen of bij gelegenheden zoals bruiloften of verjaardagen. In Nederland is het een populaire lekkernij die vaak op etentjes of feestdagen wordt geserveerd.
Faja Lobi Bakmix: Eenvoudiger maken van de Eksi Kuku
Voor mensen die het recept niet op het hart hebben of die sneller willen bakken, biedt Faja Lobi een bakmix aan voor het maken van Eksi Kuku. Deze bakmix bevat al de benodigde ingrediënten, zodat het niet nodig is om alles apart te kopen. Bovendien is er een eenvoudig recept en kookvideo’s beschikbaar, die het bakken van deze lekkernij een feest maken.
Conclusie
De bruine Eksi Kuku is een Surinaamse eiercake die technisch en smaakvol is. Het is een cake die niet zomaar gedaan kan worden, maar die zorgvuldig en precies moet worden gevolgd. De smaak van de cake wordt bepaald door de eieren, suiker en boter, terwijl de texture wordt bepaald door de bloem en de hoeveelheid lucht die in het mengsel komt.
Het maken van de bruine Eksi Kuku vereist een zekere precisie in de uitvoering, maar het is zeker de moeite waard om te proberen. Met de juiste ingrediënten, hulpmiddelen en technieken is het mogelijk om een perfecte bruine Eksi Kuku te maken. Of je nu kiest voor de traditionele bereidingswijze of voor de gebruik van een bakmix, de Eksi Kuku blijft een lekkernij die zowel in smaak als in techniek een bijzondere plek inneemt in de Surinaamse keuken.