Keksi is een klassieke Surinaamse eiercake die in veel huishoudens in Suriname en onder de Surinaamse gemeenschap elders in de wereld een geliefde lekkernij is. Deze cake is bekend om haar luchtige textuur, zachte smaak en de subtiele noten van amandelen, kaneel en rum. Het recept en de bereidingswijze variëren per familie en regio, maar er zijn een aantal gemeenschappelijke ingrediënten en technieken die centraal staan in de bereiding van deze cake. In deze artikel worden de essentiële componenten van keksi beschreven, inclusief recepten, technieken, aandachtspunten en tips voor het bereiden van deze traditionele cake.
Inleiding
Keksi is een eiercake die oorspronkelijk uit de Creoolse keuken komt, maar die tegenwoordig een nationale lekkernij is geworden in Suriname. Het is een cake die meestal lichtroom en zacht is, met een aangename textuur die ontstaat door het zorgvuldige mengen van de ingrediënten en het kloppen van de eieren en suiker tot een dikke beslag. Aan de basis van elk keksi-recept liggen eieren, suiker, bloem, boter en soms rozijnen of andere toevoegingen zoals amandelen of kaneel. De meeste recepten vereisen een lange kloptijd van de eieren en suiker om ervoor te zorgen dat de cake luchtig blijft tijdens het bakken.
Ingrediënten
De ingrediënten voor keksi zijn eenvoudig, maar de verhoudingen en de kwaliteit van de producten spelen een belangrijke rol in de uiteindelijke smaak en textuur. Hieronder zijn de meest voorkomende ingrediënten opgenomen, op basis van de bronnen:
- Eieren: Het aantal eieren varieert tussen 5 en 8, afhankelijk van de grootte van de cake. De eieren zijn meestal op kamertemperatuur, wat essentieel is voor het kloppen tot een dikke beslag.
- Suiker: De hoeveelheid suiker is meestal gelijk aan het aantal eieren. In sommige recepten wordt witte suiker gebruikt, in andere basterdsuiker of zelfs een mix van beide.
- Bloem: Meestal gebruikt men zelfrijzend bakmeel of gewoon bakmeel met toegevoegd bakpoeder. De bloem wordt vaak zeef en langzaam toegevoegd aan het eimengsel.
- Boter: Gesmolten boter wordt toegevoegd aan het einde van de bereiding. In sommige gevallen wordt de boter eerst verhit in de magnetron en daarna afgekoeld om de temperatuur in het deeg te reguleren.
- Vanille en kaneel: Deze smaakversterkers worden vaak toegevoegd om een extra aroma aan de cake te geven.
- Rum: In enkele varianten van keksi wordt bruine rum gebruikt, meestal in kleine hoeveelheden. De rum kan ook worden gebruikt voor het weken van rozijnen.
- Rozijnen: In sommige recepten worden rozijnen gebruikt, vaak eerst geweekt in rum of bruin bier. De rozijnen worden meestal grof gesneden en toegevoegd aan het deeg.
Receptvarianten
Ondanks de standaard ingrediënten zijn er enkele varianten van keksi die verschillen in bereidingswijze en smaak:
- Klassieke Keksi: Deze variant bevat eieren, suiker, bloem, boter, kaneel en soms rozijnen. De cake is luchtig en zacht, met een subtiel aroma.
- Rumcake Keksi: Deze variant bevat bruine rum, die zowel in het deeg als in de siroop kan worden gebruikt. De rum geeft een extra smaakdimensie aan de cake.
- Eksi Kuku: Een variant die als een beetje moeilijker wordt beschouwd. Het vereist een zorgvuldige bereiding en kloptijd van het eimengsel om de juiste luchtigheid te verkrijgen.
Bereidingswijze
De bereidingswijze van keksi is relatief eenvoudig, maar vereist aandacht voor detail om de juiste textuur en smaak te verkrijgen. Hieronder worden de stappen uitgelegd op basis van de verschillende bronnen:
Voorbereiding van de ingrediënten
- Zorg dat alle ingrediënten, met name de eieren en boter, op kamertemperatuur zijn.
- De rozijnen (indien van toepassing) worden meestal geweekt in rum of bruin bier en daarna afgedroogd.
- De bloem en andere droge ingrediënten worden vaak gezeefd voordat ze aan het deeg worden toegevoegd.
Het kloppen van het eimengsel
- Klop de eieren en suiker in een grote kom tot een dik en luchtig beslag. Dit is een cruciale stap, want het bepaalt de textuur van de cake. Het kloppen duurt meestal tussen 5 en 20 minuten, afhankelijk van de gebruikte mixer.
- Tijdens het kloppen moet de mixer continu draaien om de luchtigheid van het deeg te behouden. Het is belangrijk om niet te stoppen of de snelheid te wisselen.
Het toevoegen van de droge ingrediënten
- Voeg de gezeefde bloem (met bakpoeder indien van toepassing) langzaam toe aan het eimengsel, en mix zorgvuldig om te voorkomen dat het deeg inzakt.
- Als vanille-extract, kaneel of amandelschaafsel wordt gebruikt, worden deze ook toegevoegd op dit stadium.
- De gesmolten boter wordt meestal voorzichtig door het deeg gemengd om de temperatuur niet te verhogen.
Bakken van de cake
- De cakevorm wordt goed ingevet met boter en bestrooid met bloem om te voorkomen dat de cake vastloopt.
- Het deeg wordt in de vorm geplaatst en voorzichtig afgestampt om eventuele luchtbellen te verwijderen.
- De oven wordt voorverwarmd op een temperatuur tussen 170°C en 200°C, afhankelijk van de oven.
- Tijdens het bakken moet de oven niet worden geopend, want elke verandering in temperatuur kan ervoor zorgen dat de cake inzakt.
- De cake is gaar als het mes of de tandenstok droog komt uit het midden.
Afkoelen en decoreren
- Na het bakken moet de cake langzaam afkoelen om te voorkomen dat ze inzakt.
- Sommige varianten van keksi worden bestreken met suikermuisjes of een dun laagje roomboter.
Aandachtspunten
- Vetvrije kom: Zorg ervoor dat de beslagkom en de garde vetvrij zijn, want vet kan het kloppen van het eimengsel verstoren.
- Temperatuur van de ingrediënten: Alle ingrediënten moeten op kamertemperatuur zijn, vooral de eieren en boter.
- Luchtigheid behouden: Het is belangrijk om het deeg niet te vermengen, maar luchtig te omscheppen.
- Afkoelen: Laat de cake langzaam afkoelen, zodat de structuur behouden blijft.
Receptvarianten in tabelvorm
Hieronder een overzicht van drie populaire keksi-recepten met de ingrediënten en bereidingstijd.
| Receptnaam | Aantal eieren | Suiker (gram of eetlepels) | Bloem (gram of eetlepels) | Boter (gram of eetlepels) | Andere ingrediënten | Bakken op (°C) | Bakken gedurende (minuten) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Klassieke Keksi | 6 | 6 eetlepels witte suiker | 6 eetlepels zelfrijzend | 5 eetlepels gesmolten | Kaneel, vanille-extract | 170 | 40–45 |
| Rumcake Keksi | 5 | 250 gram suiker | 250 gram bloem | 250 gram roomboter | Vanille-extract, bruine rum, rozijnen | 170 | 60–70 |
| Eksi Kuku | 8 | 8 eetlepels witte suiker | 8 eetlepels bloem | 8 eetlepels gesmolten | Rozijnen, kaneel, vanille essence, rum | 180 | 30 |
Conclusie
Keksi is een Surinaamse eiercake die zich uitmerkt door haar luchtige textuur en subtiele smaken. Het recept vereist aandacht voor detail, met name bij het kloppen van de eieren en suiker tot een dik beslag. Aan de basis van elk keksi-recept staan eieren, suiker, bloem, boter, en eventueel rozijnen of andere smaakversterkers zoals kaneel of vanille. De bereiding varieert per familie en regio, maar er zijn een aantal gemeenschappelijke technieken die essentieel zijn voor het verkrijgen van de juiste textuur en smaak. Door de juiste ingrediënten en technieken te volgen, is het mogelijk om deze klassieke cake te recreëren in eigen keuken, zowel voor persoonlijk genieten als voor het delen met familie en vrienden.
Keksi is meer dan een cake — het is een smakelijke erfenis die verbindt en herinnert aan de rijke keuken van Suriname.