De Surinaamse pom is een bijzonder gerecht dat zich uitstekend leent voor feestelijke gelegenheden of speciale momenten. Het is een ovenschotel die een mix bevat van smaken — zoet, zuur, zout en umami — en vaak wordt geserveerd met witte rijst en andere Surinaamse gerechten. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over het maken van een authentieke Surinaamse pom, gebaseerd op meerdere bronnen en recepten uit de Surinaamse keuken.
Wat is Pom?
Pom is een traditioneel Surinaams gerecht dat bestaat uit geraspte pomtayer (een knolplant verwant aan taro) en een kruidige vulling van kip, zoutvlees en smaakmakers. De pom wordt meestal in een ovenschaal gebakken en heeft een stevige structuur. Het is een gerecht dat wordt geassocieerd met gezelligheid en gastvrijheid, en wordt vaak gemaakt voor feesten, verjaardagen of familiebijeenkomsten.
De basis van pom is pomtayer, een knol die een neutrale smaak heeft en goed samenwerkt met de kruidige kipvulling. De pomtayer wordt vaak gekocht in de vriezer van Surinaamse of Aziatische winkels, waar het al geraspt is en direct klaar voor gebruik. De vulling bestaat meestal uit kip, zoutvlees, tomaten, knoflook, selderij, en smaakmakers zoals Maggi, suiker, en piccalilly.
Benodigdheden en Ingrediënten
Volgens de bronnen zijn de volgende ingrediënten essentieel voor het maken van een Surinaamse pom. De hoeveelheden variëren afhankelijk van het aantal personen, maar de verhouding van de ingrediënten blijft vrij consistent.
Voor 16 personen
- 2 kg geraspte pomtayer
- 1,2 kg kippendij
- 250 g zoutvlees (optioneel)
- 4 eetlepels piccalilly
- 4 tomaten
- 2 middelgrote uien
- 4 tenen knoflook
- 200 ml versgeperste sinaasappelsap
- 1 groene banaan (optioneel)
- 1 Madame Jeanette peper (optioneel)
- 250 ml bouillon of 2 maggi blokjes
- 4 eetlepels suiker
- 4 eetlepels ketchup
- 4 eetlepels roomboter
- 75 ml olijfolie
- Zout, peper, nootmuskaat, piment
- Margarine of boter voor het inbakken
Voor 8 personen
- 1 kg geraspte pomtayer
- 600 g kippendij
- 125 g zoutvlees (optioneel)
- 2 eetlepels piccalilly
- 2 tomaten
- 1 middelgrote ui
- 2 tenen knoflook
- 100 ml versgeperste sinaasappelsap
- 1 groene banaan (optioneel)
- 1 Madame Jeanette peper (optioneel)
- 125 ml bouillon of 1 maggi blokje
- 2 eetlepels suiker
- 2 eetlepels ketchup
- 2 eetlepels roomboter
- 37,5 ml olijfolie
- Zout, peper, nootmuskaat, piment
- Margarine of boter voor het inbakken
Uitrusting en Materialen
Het maken van pom vereist een aantal specifieke keukenspullen:
- Een grote ovenschaal (voor 16 personen): Minstens 36 cm lang, 25 cm breed en 6 cm hoog.
- Een middelgrote ovenschaal (voor 8 personen): Bijvoorbeeld 18 cm lang, 25 cm breed en 6 cm hoog.
- Een braadpan of gietijzeren pan voor het bakken van de kipvulling.
- Een grote mengkom voor het mengen van de pomtayer en de vulling.
- Een schuimspaan of vergiet/zeef voor het afkloppen van de jus.
Het gebruik van een goede ovenschaal is belangrijk om de pom gelijkmatig te bakken en te voorkomen dat de randen te snel aanbranden.
Bereiding van Pom
De bereiding van pom kan verdeeld worden in drie fasen: voorbereiding, het bakken van de kipvulling, en het samenvoegen van de pomtayer en de vulling in de ovenschaal.
Voorbereiding
Ontdoen van de vriezer: Indien gebruik wordt gemaakt van vriespomtayer, moet deze ontdooien. Dit kan in de zak in een grote kom gebeuren. Het is aan te raden om dit de avond voor de bereiding te doen.
Zoutvlees ontzouten: Als zoutvlees wordt gebruikt, moet het eerst ontzout worden. Dit gebeurt door het in kookend water te koken en het water meerdere keren te verversen.
Kip voorbereiden: De kip moet worden in kleinere stukjes gesneden of als kippenblokjes gebruikt. Vervolgens moet de kip gemaarineerd worden met zout, peper, knoflook en Maggi aroma.
Groenten snijden: De ui, tomaten en knoflook moeten worden fijngehakt of geperst. De selderij wordt fijn gesneden.
Sinaasappelsap persen: Het sap van 2 tot 3 sinaasappelen wordt versgeperst.
Bakken van de Kipvulling
Verhitten van de olie: Verhit de olijfolie in een braadpan of gietijzeren pan.
Bakken van de kip: Bak de kip goudbruin in de pan. Zorg dat de kip goed afgaat en het aroma zich ontwikkelt.
Toevoegen van de groenten en kruiden: Voeg de fijngehakte ui en knoflook toe en bak deze tot het geurt. Vervolgens worden de tomaten en eventueel zoutvlees toegevoegd. Meng alles goed en voeg de smaakmakers toe zoals Maggi, suiker, ketchup, en piment.
Bereiden van de jus: Na het bakken van de kipvulling, wordt de jus samengesteld met bouillon, sinaasappelsap, piccalilly, en eventueel citroensap.
Samenvoegen van Pomtayer en Vulling
Voorbereiden van de ovenschaal: Vet de ovenschaal met margarine of boter om aanbranding te voorkomen.
Lagen van pomtayer en vulling: Verdeel de geraspte pomtayer in lagen in de ovenschaal. Tussen de lagen worden de kipvulling en eventueel zoutvlees ingelegd. Eindig met een laag pomtayer bovenop.
Bakken van de pom: Zet de ovenschaal in de oven en bak de pom tot de bovenkant goudbruin en stevig is. Dit duurt ongeveer 60 tot 90 minuten, afhankelijk van de grootte.
Rusten: Laat de pom na het bakken minstens 15 minuten rusten voordat het wordt aangesneden. Dit zorgt ervoor dat de smaken zich vermengen en de pom steviger wordt.
Tips en Aanpassingen
De Surinaamse pom is een gerecht dat veel ruimte biedt voor aanpassingen aan smaak en voorkeur. Hier zijn enkele tips voor het maken van pom:
- Zoutvlees: Indien niet verkrijgbaar of niet gewenst, kan het gemakkelijk worden weggelaten. Het voegt echter wel een extra dimensie aan de smaak toe.
- Zuurgraad: Voor een zure noot kan extra sinaasappelsap of citroensap worden toegevoegd. Voor een zoetere smaak kan extra suiker worden gebruikt.
- Piment: De smaak van piment is vrij zacht, maar het kan toch een subtiele kick geven aan het gerecht. Het wordt vaak gebruikt in Surinaamse recepten.
- Groene banaan: Voor een extra textuur en zoetigheid kan een groene banaan in kleinere stukjes worden toegevoegd aan de vulling.
- Maggi: Maggi is een veelgebruikte smaakversterker in Surinaamse recepten. Het is aan te raden om deze toe te voegen voor extra diepte in de smaak.
- Piccalilly: Voor een extra zoetzure smaak kan meer piccalilly worden gebruikt. Het is een belangrijk ingredient in vele Surinaamse gerechten.
Serveren en Bewaren
Pom wordt traditioneel geserveerd met witte rijst en andere Surinaamse gerechten zoals kousenband, zuurgoed, of moksi meti. Het is een hartigs, smeuïg gerecht dat goed past bij feestelijke gelegenheden.
Overgebleven pom kan worden bewaard in de koelkast en is enkele dagen houdbaar. Het kan opgewarmd worden in de oven of magnetron voordat het wordt geserveerd.
Culturele Betekenis
Pom is meer dan alleen een gerecht; het is een symbool van de Surinaamse cultuur. Het gerecht wordt vaak geassocieerd met gezelligheid, gastvrijheid en familiebanden. Het delen van een bord pom is een manier om verbinding te maken met anderen en de Surinaamse cultuur te vieren.
De Surinaamse pom is een gerecht dat vaak gemaakt wordt tijdens feesten en bijeenkomsten. Het vereist wat voorbereiding en tijd, maar de moeite is zeker waard. Het is een gerecht dat niet alleen smaakt, maar ook een rijke culturele geschiedenis vertelt.
Conclusie
Het maken van authentieke Surinaamse pom is een lonende ervaring die de smaken en culturele diversiteit van Suriname laat zien. Met dit uitgebreide recept en de bijbehorende tips en tricks is het mogelijk om een eigen Surinaamse pom te creëren die aan de tradities voldoet.
De Surinaamse pom is een gerecht dat niet alleen smaakt, maar ook een verhaal vertelt over de Surinaamse keuken en cultuur. Het is een gerecht dat makkelijk aangepast kan worden aan smaak en voorkeur, waardoor het geschikt is voor zowel feestelijke gelegenheden als gewone maaltijden.