De Surinaamse pom is een klassieker in de Surinaamse keuken en wordt vaak geserveerd op feestdagen, verjaardagen of bij speciale gelegenheden. Het gerecht bestaat uit een ovenschotel van geraspte pomtayer gevuld met een kruidige kipvulling. Het is een gerecht dat veel smaak en warmte uitstraalt, en dat goed geschikt is voor een gezamenlijke maaltijd of voor het bewaren voor later gebruik.
In deze uitgebreide gids worden het gerecht zelf, de ingrediënten, de bereiding, en een aantal tips besproken op basis van meerdere betrouwbare bronnen. Het doel is om thuiskoks, culinair professionals en culinaire爱好者 (hobbyisten) de kans te geven om deze traditionele Surinaamse smaak te repliceren met succes.
Wat is Pom?
Pom is een ovengerecht dat gemaakt wordt van pomtayer, een aardvrucht die afkomstig is uit Zuid-Amerika en verwant is aan taro. De basis van het gerecht is geraspte pomtayer, die vaak in de vriezer verkrijgbaar is in grotere pakken bij Surinaamse winkels of Aziatische toko’s. De pomtayer vormt de "schotel" van het gerecht en bevat een vulling van kip, zoutvlees of een combinatie van beide, gekruid met specerijen en sauzen.
De smaak van een goede pom is meestal een subtiel mengsel van zoet, zuur, zout en umami. Het heeft een vrij stevige structuur, wat het geschikt maakt om te snijden en als gerecht of broodje te serven. In de Surinaamse culinair cultuur is pom een gerecht dat zowel traditioneel als feestelijk wordt geassocieerd.
Ingrediënten en hun Rol
De essentiële ingrediënten voor een Surinaamse pom zijn:
- Pomtayer: De basis van het gerecht. Het is geraspte tayer die gefroren is en meestal verkrijgbaar is bij Surinaamse winkels. Voor de beste resultaten wordt aangeraden om merken zoals Lufo of Domburg te gebruiken, omdat deze merken een stevige structuur geven aan de pom. Het merk Fawaka wordt wel genoemd, maar het geeft een minder stevige uitslag.
- Kip: Vaak gebruikt in de vorm van kippendijen of kippenbouten. De kip dient als hoofdingrediënt van de vulling.
- Zoutvlees (optioneel): Voegt extra zoute smaak toe en is vaak een populaire keuze. Het wordt vaak ontzouten voordat het wordt gebruikt.
- Piccalilly: Een zoetzure saus die een belangrijke smaakversterker is.
- Sinaasappelsap en citroensap: Voeg een frisse, citrusachtige dimensie toe.
- Sambal badjak: Niet traditioneel, maar wel een veelgebruikte extra.
- Knoflook, uien, tomaten, selderij: Basische groenten die de vulling smaak geven.
- Specerijen en kruiden: Piment, nootmuskaat, zwarte peper, zout en eventueel Maggi of andere smaakversterkers.
- Boter en olie: Voor het bakken van de vulling.
- Suiker: Om de zuurgraad van de saus te balanceren.
- Rum (optioneel): Gebruikt in sommige recepten voor extra diepte.
Deze ingrediënten samen vormen de kruidige, zoete en zoute smaak die het gerecht zo kenmerkend maakt.
Voorbereiding van de Ingrediënten
De voorbereiding van de ingrediënten is een belangrijke stap in de bereiding van de pom. Hieronder is een overzicht van de voorbereidingsschermen:
- Pomtayer ontdooien en uitleken: De pomtayer moet volledig ontdooid zijn en eventueel uitgelekt worden zodat hij niet te nat wordt.
- Zoutvlees ontzouten (indien gebruikt): Kook het zoutvlees en spoel het meerdere keren onder koud water om het overtollige zout te verwijderen. Snijd het daarna in kleine blokjes.
- Kip voorbereiden: De kip wordt in stukken gesneden of in kippenblokjes gebruikt. Het wordt gemarineerd met zout, peper, knoflook en eventueel Maggi aroma.
- Groenten snijden: De ui wordt fijngehakt of in ringen gesneden, de tomaten in kleine stukjes, en de selderij in fijne sneden.
- Sinaasappelsap persen: Ongeveer drie sinaasappelen worden gebruikt om een aardig volume aan sap te verkrijgen.
- Piccalilly en sambal badjak: Deze sauzen worden meestal met het pomtayer gemengd en als deel van de saus gebruikt.
Deze voorbereidingsschermen zorgen ervoor dat alle ingrediënten goed zijn voorbereid en klaar zijn voor het volgende deel van de bereiding.
Bereiding van de Pom
De bereiding van de pom bestaat uit meerdere stappen en vereist enige tijd en aandacht, maar is niet ingewikkeld. Hieronder is een stap-voor-stap overzicht van de bereiding, gebaseerd op meerdere betrouwbare bronnen.
1. De Pomtayermix Bereiden
- Meng de ontdooide pomtayer met piccalilly, sinaasappelsap, citroensap, suiker en eventueel sambal badjak.
- Voeg boter toe en meng alles goed tot een consistente mix. De mix moet niet te nat zijn.
2. De Vulling Bereiden
- Bak de kip in boter of een oliemix tot deze goudbruin is.
- Bereid een saus door uien, tomaten, selderij, tomatenpuree en maggi-blokjes aan te bakken en te koken.
- Voeg water toe en laat de saus doorkoken.
- Voeg eventueel zoutvlees toe en laat dit meebakken.
3. De Pom Samenstellen
- Vet een bakpan of ovenschaal in met boter.
- Vul de bakpan met de pomtayermix tot de helft.
- Voeg de helft van de saus toe.
- Verdeel de kipvulling over het pomtayermengsel.
- Voeg eventueel uienringen, soepgroente of andere toetjes toe.
- De rest van de pomtayermix en saus worden bovenop geplaatst om een laag te vormen.
4. Ovenschaal en Bakkingsduur
- De pom wordt in de oven gebakken op 160°C.
- Na ongeveer 50 minuten kan de schaal worden omgedraaid om gelijkmatige garing te verkrijgen.
- De pom is klaar wanneer een vork erin prikt en er geen pomtayer aan blijft kleven.
- Laat de pom rusten voordat het wordt gesneden. Het is aan te raden om het een dag te laten rusten voor het beste resultaat.
5. Opwarming en Opzet
- Pom kan opgewarmd worden in de oven of in de magnetron.
- Voor de oven: 10-15 minuten op 160°C. Vergeet niet om de schaal opnieuw in te vetten.
- Pom kan worden geserveerd met rijst en kousenband, of als broodje met peper en zuur.
Varianten en Aanpassingen
Hoewel de klassieke vulling van pom uit kip bestaat, kunnen er ook andere vullingen worden gebruikt. Sommige varianten gebruiken zoutvlees, en het is ook mogelijk om een combinatie van kip en zoutvlees te gebruiken.
Broodje Pom
Een populaire variant is het broodje Pom, waarbij het gerecht in een pistolet of krentebroodje wordt gesneden en geserveerd met peper en zuur. Dit is een geliefde lunchoptie in de Surinaamse gemeenschap, en het combineert de smeuïge pom met een knapperig brood.
Kousenband
Kousenband is een andere Surinaamse gerecht die vaak samen met pom wordt geserveerd. Het is een soort droge soepgroente die vaak gekookt wordt met boter, knoflook en eventueel kousenbandsaus.
Tips voor Succesvolle Pom
- Gebruik kwaliteitspomtayer: Merken zoals Lufo of Domburg geven een betere structuur dan goedkopere varianten.
- Laat de pom rusten: De pom smaakt het beste als hij een dag heeft gerust. De smaken mengen en de structuur wordt steviger.
- Controleer de smaken: De saus moet een goede balans hebben tussen zoet, zuur, zout en umami. Pas de hoeveelheid suiker of sauzen eventueel aan.
- Bak de kip goed: De kip moet goed geroosterd zijn en niet te droog of te smerig.
- Vet de schaal goed in: Dit voorkomt dat de pom aan de bakpan blijft kleven.
Recept: Surinaamse Pom voor 4 Personen
Ingrediënten
- 1 kg pomtayer (merk: Lufo of Domburg)
- 1,2 kg kippendij
- 2 middelgrote uien
- 4 tenen knoflook
- 2 middelgrote tomaten
- Paar takjes selderij
- 4 eetlepel roomboter
- 1 eetlepel piment, nootmuskaat, zwarte peper gemalen
- 2 theelepel zout
- 75 ml olijfolie
- 700 ml bouillon
- 4 eetlepel suiker
- 8 eetlepel ketchup
- 2 eetlepel sambal badjak
- 200 ml versgeperste sinaasappelsap
- 6 eetlepel piccalilly
- 1 dopje rum (optioneel)
Bereiding
Pomtayermix bereiden:
- Meng de ontdooide pomtayer met sinaasappelsap, citroensap, piccalilly, suiker en sambal badjak.
- Voeg boter toe en meng tot een consistente mix.
Kipvulling bereiden:
- Hak de kip in eetbare stukken en marineer met piment, nootmuskaat, zwarte peper en zout.
- Bak de kip halfgaar in boter of oliemix.
- Snijd de uien fijn en bak deze in de resterende oliemix.
- Voeg tomaten, tomatenpuree en maggi-blokjes toe en kook tot een saus ontstaat.
- Voeg water toe en laat de saus doorkoken.
Pom samenstellen:
- Vet een bakpan of ovenschaal in.
- Vul de schaal met de pomtayermix tot de helft.
- Voeg de helft van de saus toe.
- Verdeel de kipvulling over het pomtayermengsel.
- Voeg eventueel uienringen of soepgroente toe.
- De rest van de pomtayermix en saus worden bovenop geplaatst.
Bakken:
- Bak de pom in de oven op 160°C gedurende ca. 50 minuten.
- Draai de schaal om voor gelijkmatige garing.
- Laat de pom minstens 30 minuten rusten voordat hij wordt gesneden.
Serven:
- Serveer de pom met rijst en kousenband of als broodje met peper en zuur.
Conclusie
De Surinaamse pom is een gerecht dat veel smaak en traditie combineert. Het is gemaakt van geraspte pomtayer gevuld met een kruidige kipvulling, en het wordt vaak geserveerd op feestdagen of bij speciale gelegenheden. Het gerecht vereist wat tijd en aandacht, maar de inspanningen zijn zeker waard. De smaak van een goed gemaakte pom is een subtiel mengsel van zoet, zuur, zout en umami, en het heeft een vrij stevige structuur die het geschikt maakt voor snijden of als broodje.
Met behulp van de juiste ingrediënten, zoals kwaliteitspomtayer, kip en specerijen, en de juiste techniek, zoals het bakken en het rusten laten van het gerecht, kan iedereen dit gerecht met succes maken. De Surinaamse pom is een must-try voor iedereen die nieuwsgierig is naar de rijke Surinaamse keuken.