De Surinaamse pom is een geliefd ovengerecht dat oorsprong heeft in de Creoolse keuken van Suriname. Het is een stevig gerecht dat bestaat uit een rijke vulling van kip, zoutvlees of combinaties daarvan, ingesloten in een smaakvolle en stevige pomtayer-basis. De combinatie van zoet, zuur, zout en umami maakt dit gerecht een culinair feest. In dit artikel worden de essentiële ingrediënten, stappen en technieken beschreven op basis van meerdere bronnen, met het oog op zowel thuiskoks als culinair professionals.
Wat is Pom en waar komt het vandaan?
Pom is een Surinaamse specialiteit die hoofdzakelijk wordt gemaakt uit pomtayer, een aardvrucht die qua uiterlijk lijkt op aardappelen, maar qua smaak en structuur een eigen karakter heeft. De basis wordt samengevoegd met een vulling van kip, zoutvlees of combinaties van beide, waarbij smaakversterkers als piment, ketchup, piccalilly en selderij een essentiële rol spelen.
Volgens de bronnen is de Surinaamse pom een gerecht dat vaak verwarmd wordt na een dag rusten, waardoor de smaken goed kunnen doorzoeten. Het gerecht is een populaire maaltijd in Suriname en wordt vaak gegeten met rijst en kousenband, of als basis voor een pom-broodje.
Ingrediënten voor de Surinaamse Pom
De Surinaamse pom kan worden gemaakt in verschillende varianten, afhankelijk van de beschikbaarheid van ingrediënten en smaakvoorkeuren. De volgende ingrediënten zijn gemeenschappelijk in de bronnen genoemd:
Voor de vulling (met kip en zoutvlees)
- Kip: 1,2 kg kippendij of 3 kippenbouten in stukken of 3 kipdijfilets
- Zoutvlees: 500 g of 100 g uitgekookt zoutvlees (merk: Lufo of halal variant)
- Uien: 2 middelgrote of 0,5 witte ui
- Tomaat: 2 middelgrote of 0,5 tomaat
- Selderij: 4 takjes of 1 takje fijngesneden
- Piment: 1 eetlepel gemalen pimentpoeder (allspice)
- Zout: 2 theelepel of 0,25 tl
- Olijfolie: 75 ml of 3 eetlepels
- Roomboter: 4 eetlepels
- Suiker: 4 eetlepels witte tafelsuiker
- Ketchup: 8 eetlepels
- Sambal badjak: 2 eetlepels (optioneel)
- Water: 300 ml
- Maggi bouillon: 1 blokje opgelost in 200 ml water
Voor de pomtayerbasis
- Pomtayer: 2 kg of 1 kg (merk: Lufo of Domburg)
- Citroensap: 1 halve citroen
- Sinaasappelsap: 200 ml versgeperst
- Piccalilly: 6 eetlepels (merk: Koeleman of Kesbeke)
- Piment: 2 eetlepels gemalen
- Zout: 1 theelepel
- Ketchup: 4 eetlepels
- Rum: 1 dopje (optioneel)
- Selderij: fijngesneden of in ringen
Voorbereiding en stappen
De voorbereiding van de Surinaamse pom vereist zowel geduld als aandacht voor detail. De volgende stappen zijn overgenomen uit verschillende bronnen en zijn samengevoegd in een logische volgorde.
Stap 1: Voorbereiding van de ingrediënten
- Ontdooi de pomtayer: Dit kan in water of op kamertemperatuur. Sommige recepten adviseren het om de verpakking in een plastic zak te wikkelen om natte pomtayer te voorkomen.
- Snijd de groenten: Uien, tomaat en selderij worden fijngesneden of in ringen.
- Bereid het zoutvlees: Dit vereist ongeveer 15 minuten koken in water, gevolgd door spoelen. Voordeel is ook dat er kant-en-klare varianten beschikbaar zijn.
Stap 2: Bereiding van de vulling
- Snijd de kip in eetbare stukken en mix deze met piment, zout en nootmuskaat.
- Bak de kip halfgaar in een mix van margarine en olie.
- Bereid de saus: Bak de tomaat, selderij, maggi, tomatenpuree en ui in de resterende olie en margarine. Voeg daarna water toe en laat doorkoken.
Stap 3: Menging van pomtayer en vulling
- Meng de pomtayer met piccalilly, sinaasappelsap, citroensap en ketchup.
- Vul een bakpan met de pomtayermengsel tot de helft.
- Voeg de saus toe en verdeel deze over de pomtayer.
- Voeg de kip, uien en selderij toe en bedek dit met de resterende pomtayer.
Stap 4: Baken en rusten
- Bak de pom in de oven op 180°C (of 170°C bij opwarming).
- Laat de pom rusten voor minimaal 24 uur in de oven of in de koelkast.
- Verwarm de pom opnieuw in de oven voor 10 minuten vooraleer het te serveren.
Tip voor de bereiding
- Voor de keukenapparatuur: Zorg dat je een geschikte ovenschaal gebruikt. Voor 8 personen is een schaal van 18 cm x 25 cm x 6 cm hoogte aanbevolen.
- Vermijd te veel vloeistof in de vulling, want dit kan de structuur van de pom verminderen.
- Meng altijd de smaken goed en controleer of de verhouding tussen zoet, zuur en zout in balans is.
- Pom is geschikt voor het invriezen in stukjes. Dit maakt het gerecht ideaal om op voorhand te bereiden voor meerdere maaltijden.
Surinaamse Pom: Een gerecht met smaak en traditie
De Surinaamse pom is meer dan een gerecht; het is een culinair symbool van de Creoolse keuken in Suriname. Het gerecht combineert verschillende culturele invloeden, zoals Amerikaanse, Indische en Nederlandse. De gebruikte ingrediënten zoals pomtayer, piment en zoutvlees zijn klassieken in de Surinaamse keuken.
Een goede pom heeft een zoet-zure smaak, met een rijke vulling die zorgt voor een umami-gehalte. De smaak van piment is bijzonder belangrijk en verstrekt een zachte kick die het gerecht extra diepte geeft.
Varianten en toepassingen
Hoewel de klassieke Surinaamse pom wordt gemaakt met kip en zoutvlees, zijn er ook varianten zoals:
- Vegan Pom: Er zijn recepten waarin het vlees wordt vervangen door vegetarische vullingen.
- Pom met andere vleessoorten: Sommige kokenprijzen maken gebruik van rundvlees of kalkoen in plaats van kip.
- Pom als broodje: Een populaire toepassing is het gebruiken van pom als vulling in brood.
Conclusie
De Surinaamse pom is een gerecht dat zowel smakelijk als cultureel rijk is. Het vereist een aantal technieken en aandacht voor het evenwicht tussen de smaken, maar met een beetje oefening kan het gerecht worden gemaakt met succes. De gebruikte ingrediënten zijn specifiek en kunnen meestal worden gevonden in Asiaten- of Surinaamse toko’s.
Bij het kiezen van de juiste ovenschaal en het volgen van de stappen zorgvuldig, is het mogelijk om een authentieke en heerlijk gerecht te bereiden. De Surinaamse pom is ideaal voor zowel een feestmaaltijd als een dagelijkse lunch en is geschikt voor alle leeftijden.