Vrijheidssoep is een culinaire traditie die op 5 mei, Bevrijdingsdag, in Nederland een centrale rol speelt. Het gerecht is ontstaan uit een initiatief van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, dat tijdens de pandemie besloot blikken hartverwarmende soep uit te delen als compensatie voor de afgelaste Vrijheidsmaaltijden. Dit initiatief bleek een groot succes en groeide uit tot een vaste traditie, waarbij elk jaar een andere bekende kok of culinair expert een uniek recept bedenkt. De Vrijheidssoep is bedoeld als een toegankelijke, gezamenlijke maaltijd die het gesprek over vrijheid stimuleert. Het wordt geserveerd op lange tafels in buurthuizen, op pleinen, in musea zoals het keramiekmuseum in Leeuwarden, of in andere openbare ruimtes zoals de voormalige Koepelgevangenis in Haarlem en het Grand Hotel Karel V in Utrecht. De filosofie erachter is inclusiviteit: iedereen mag en kan meedoen, ongeacht religie, afkomst of geaardheid. De soep symboliseert een gedeelde ervaring, vergelijkbaar met andere culinaire tradities zoals oliebollen met Oud en Nieuw, zoals opgemerkt door een van de betrokken chefs. De opbrengst van de verkoop op festivals, zoals Bevrijdingsfestival Fryslân, gaat naar Giro 555, waarmee het een maatschappelijke component toevoegt.
De ontwikkeling van de Vrijheidssoep is een dynamisch proces, waarbij culinaire trends en persoonlijke verhalen samenkomen. Zo is er in 2025 een minestrone met boerenkool en witte bonen, gemaakt door Jet van Nieuwkerk en haar oma. Deze soep benadrukt het belang van samen eten en het voeden van zowel lichaam als ziel. Eerdere edities hebben een diverse reeks aan recepten voortgebracht, waaronder een lente chowder door Yvette van Boven (2021), een Marokkaanse harira door Nadia Zerouali (2022), en een maissoep door London Loy (2023). Elke variant brengt een eigen culinaire signatuur, variërend van Marokkaanse specerijen tot klassieke Italiaanse ingrediënten, en benadrukt de veelzijdigheid van soep als gerecht. De recepten zijn ontworpen om eenvoudig te bereiden zijn, met ingrediënten die in veel huishoudens voorhanden zijn, en zijn geschikt voor diverse dieetwensen, zoals vegetarische opties. Dit artikel presenteert een overzicht van de recepten uit de beschikbare bronnen, met een focus op de ingrediënten, bereidingswijzen en culinaire context. Alle informatie is gebaseerd op de gegeven bronnen, zonder speculatie of aanvullende context.
De Vrijheidssoep van Yvette van Boven (2025)
De Vrijheidssoep van 2025, ontworpen door TV-kok Yvette van Boven, is een creatieve interpretatie van een klassieke soep. Het recept is ontwikkeld in samenwerking met de Seniorenbond en maaltijdservice Van Smaak, met als doel ouderen en zorgmedewerkers te bereiken. De soep is gebaseerd op bloemkoolrijst en aardappel, met een romige basis van kokosmelk en groentebouillon. Het is een plantaardige soep, verrijkt met diverse groenten zoals prei, doperwten, spinazie en broccoliroosjes. De kerriepoeder geeft een milde, warme smaak. De bereiding is eenvoudig en geschikt voor thuisgebruik.
Ingrediënten
Voor vier personen zijn de volgende ingrediënten nodig: - 60 ml (of 4 eetlepels) olijfolie - 150 gram prei (ongeveer 1 stuk), in ringen - 2 knoflookteentjes, fijngehakt - 1 eetlepel kerriepoeder - 300 gram bloemkoolrijst - 200 gram vastkokende aardappel, geschild en in blokjes - 1 blik (400 ml) kokosmelk - 750 ml groentebouillon - 150 gram doperwten - 300 gram bladspinazie - 150 gram kleine broccoliroosjes - 3 bosuien, fijngesneden in ringetjes - (Zee)zout - Versgemalen zwarte peper
Bereidingswijze
- Verhit de olie in een grote pan en fruit op middelhoog vuur de prei, knoflook en kerriepoeder tot de prei glazig is.
- Roer de bloemkoolrijst en aardappelblokjes erdoor en zet ze even aan.
- Blus af met de kokosmelk, breng aan de kook en giet de bouillon erbij.
- Laat de soep nu, zonder deksel, 20 minuten zacht koken.
- Voeg de doperwten, spinazie en broccoli toe en kook dit ca. 6 minuten mee.
- Roer de bosui erdoor.
Toppings
De soep kan worden verrijkt met krokante toppings, wat textuur en extra smaak toevoegt: - Croutons: Gemaakt van oude boterham, gescheurd pitabrood, oud stok- of roggebrood, gebakken in olijfolie met wat zeezout en komijnzaadjes. - Zaden of pitten: Even verhitten in een hete droge koekenpan, bijvoorbeeld hele boekweit, zonnebloem-, pijnboom-, pompoenpitten of pinda’s. - Noten: Cashewnoten of amandelen krokant gebakken in roomboter of olijfolie.
Deze soep wordt op Bevrijdingsfestival Fryslân gepresenteerd en kan ook zelf worden gemaakt. Het recept sluit aan bij de brede filosofie van de Vrijheidssoep: toegankelijk, voedzaam en geschikt voor gedeelde maaltijden.
Vrijheidssoep van Nadia Zerouali (2022)
De Vrijheidssoep van 2022, gemaakt door chef Nadia Zerouali, is geïnspireerd op de Marokkaanse harira, een traditie die ze van haar moeder heeft overgenomen. Nadia Zerouali is bekend van haar kookboeken, de Couscousbar en het televisieprogramma BinnensteBuiten. Haar keuken is rijk aan specerijen, peulvruchten en verse kruiden, wat weerspiegeld wordt in dit recept. De soep combineert tomaten, linzen, kikkererwten en een mix van specerijen zoals kurkuma, ras el hanout, paprikapoeder en gemberpoeder. Het is een stevige, kruidige soep die goed past bij de inclusieve aard van Bevrijdingsdag.
Ingrediënten
Voor vier personen: - 2 uien - 2 blikken gepelde tomaten (of 1 kg verse rijpe tomaten) - 1 flinke bos bladselderij - 1 bos bladpeterselie - 3 liter water - 1 dl milde olijfolie - 100 g gedroogde bruine linzen - 1 el kurkuma - 1 el ras el hanout - 1 el paprikapoeder - 1 el gemberpoeder - peper en zout - 2 volle el tomatenpuree - 1 pot of blik (ca. 500 g) kikkererwten, goed gewassen en uitgelekt - 4 volle el maïzena of bloem
Bereidingswijze
- Pel de uien en snijd ze grof. Was de bladselderij, bladpeterselie en snijd ze grof.
- Pureer de uien met de tomaten, groene kruiden en het water met een staafmixer of in een blender tot een vrij glad mengsel. Tip: splits het niet in één keer in de blender? Verdeel het in porties. Portie 1: pureer de uien, groene kruiden en 1 liter water. Portie 2: pureer 1 liter water, 2 blikken gepelde tomaten en restje groene kruiden.
- Verhit de olijfolie in een grote pan en voeg het gepureerde mengsel toe.
- Voeg de gedroogde linzen, kurkuma, ras el hanout, paprikapoeder, gemberpoeder, peper, zout en tomatenpuree toe. Breng aan de kook en laat zachtjes koken tot de linzen gaar zijn (ca. 30-40 minuten).
- Voeg de kikkererwten toe en laat nog 10 minuten meekoken.
- Bind de soep eventueel met maïzena of bloem, vermengd met een beetje koud water, en roer goed door.
Deze soep is te koop op Bevrijdingsfestival Fryslân, met opbrengsten naar Giro 555. Zerouali benadrukt dat de soep veelzijdig is en ruimte laat voor persoonlijke variaties.
Vrijheidssoep 2025: Minestrone met Boerenkool en Witte Bonen
Voor de editie van 2025 is een minestrone ontwikkeld door Jet van Nieuwkerk en haar oma. Deze soep is een troostrijke combinatie van klassieke Italiaanse minestrone met Nederlandse boerenkool en witte bonen. Het recept is bedoeld als een gezamenlijke maaltijd, die makkelijk te bereiden is en vol groenten zit. De keuze voor boerenkool verbindt het gerecht met Nederlandse culinaire tradities, terwijl de witte bonen zorgen voor extra eiwitten en vulling.
Ingrediënten
- 3 el olijfolie
- 3 tenen knoflook
- 1 prei (in ringen)
- 2 wortels (in plakjes)
- 1 courgette (in blokjes)
- 200 g boerenkool (of palmkool)
- 2 el tomatenpuree
- 1 blik tomatenblokjes (of gepeld – 400 g)
- 1 tl gedroogde oregano
- 1 tl tijm
- 2 laurierblaadjes
- 1 snuf suiker (optioneel)
- 1,5 l groentebouillon
- 1 blik witte bonen (uitgelekt en afgespoeld – 400 g)
- verse basilicumblaadjes (gehakt, ter garnering)
- zout en peper (naar smaak)
Bereidingswijze
- Verhit de olijfolie in een grote soeppan op middelhoog vuur.
- Voeg de knoflook, prei, courgette, wortel en bleekselderij toe (indien vermeld in de context) en bak 5-7 minuten tot de groenten zacht beginnen te worden.
- Voeg de tomatenpuree toe en bak dit 1-2 minuten mee.
- Voeg dan het blik tomaten toe, samen met oregano, tijm, laurierblaadjes en een snufje suiker. Breng op smaak met zout en peper en roer alles goed door.
- Voeg de groentebouillon toe en breng de soep aan de kook.
- Voeg de boerenkool/palmkool toe.
- Zet het vuur lager en laat de soep 20-25 minuten zachtjes pruttelen.
- Voeg de witte bonen toe en laat de soep nog 10 minuten doorkoken.
- Haal de laurierblaadjes uit de soep.
- Roer de verse basilicum erdoor en/of gebruik dit als garnering.
Deze minestrone wordt gepresenteerd als een ideale soep voor Vrijheidsmaaltijden, waarbij oud brood kan worden gebruikt voor croutons. De soep is onderdeel van een bredere traditie, waarbij elk jaar een nieuwe variant wordt geïntroduceerd.
Culinaire Context en Trends
De Vrijheidssoep vertegenwoordigt een evoluerende culinaire trend waarbij traditionele gerechten worden aangepast voor moderne, inclusieve doeleinden. De recepten variëren sterk in stijl, van Marokkaanse harira tot Italiaanse minestrone en een Aziatisch getinte soep met bloemkoolrijst. Deze diversiteit weerspiegelt de veelzijdigheid van soep als gerecht: het kan dienen als basis voor experimenteren met specerijen, groenten en peulvruchten. De keuze voor ingrediënten zoals boerenkool, witte bonen, linzen en kokosmelk toont een bewuste combinatie van lokale en internationale elementen, wat past bij de inclusieve geest van Bevrijdingsdag. De recepten zijn ontworpen om eenvoudig te bereiden zijn, met duidelijke stappen en beschikbare ingrediënten. Toppings, zoals croutons en geroosterde zaden, voegen textuur en smaak toe en bieden ruimte voor personalisatie.
De bronnen benadrukken dat de Vrijheidssoep niet alleen een maaltijd is, maar ook een symbool van verbinding. Het delen van soep tijdens Vrijheidsmaaltijden bevordert gesprekken over vrijheid en maatschappelijke kwesties. Culinaire experts zoals Yvette van Boven, Nadia Zerouali en Jet van Nieuwkerk brengen elk hun eigen expertise en culturele achtergrond in, wat de soep verrijkt. Hoewel de recepten verschillen, delen ze gemeenschappelijke kenmerken: ze zijn voedzaam, vegetarisch of plantaardig, en geschikt voor grote groepen. De focus op groenten en peulvruchten sluit aan bij moderne dieettrends, zoals verhoogde groente-inname en plantaardige voeding. De recepten zijn getest en gedeeld via officiële kanalen, wat hun betrouwbaarheid versterkt.
Conclusie
De Vrijheidssoep is een culinair fenomeen dat op 5 mei een centrale rol speelt in Nederlandse Vrijheidsmaaltijden. De recepten van Yvette van Boven (2025), Nadia Zerouali (2022) en Jet van Nieuwkerk (2025) tonen de diversiteit en creativiteit van het concept. Elke soep is zorgvuldig ontworpen om toegankelijk, voedzaam en geschikt voor gedeelde consumptie te zijn. De ingrediënten en bereidingswijzen zijn gebaseerd op culinaire tradities, aangepast voor moderne behoeften. De Vrijheidssoep draagt bij aan een gedeelde ervaring van vrijheid, verbindt mensen door voedsel en ondersteunt maatschappelijke doelen zoals Giro 555. Voor thuiskoks biedt het een kans om te experimenteren met nieuwe smaken en technieken, terwijl het de kernwaarden van Bevrijdingsdag versterkt.