Tartaarsaus is een klassieke, veelzijdige saus die al jarenlang een vaste plek inneemt op de Nederlandse tafel. Deze romige en frisse saus is een perfecte begeleiding bij gefrituurde gerechten zoals kibbeling, vissticks en calamari, maar ook een lekkere dip bij groenten of een smaakvolle toegift bij visgerechten. In dit artikel worden de essentiële componenten, technieken en nuances van het zelf maken van tartaarsaus besproken, met aandacht voor ingrediënten, bereidingswijzen en varianten. Alles is gebaseerd op de meest relevante en betrouwbare informatie uit meerdere bronnen.
Zelfgemaakte tartaarsaus is niet alleen smaakvol, maar ook makkelijk te bereiden. De essentiële ingrediënten zijn alledaags en meestal goed voorraad in de keuken. Daarnaast is de saus vrij eenvoudig aan te passen aan persoonlijke smaken of het type maaltijd waarbij ze wordt geserveerd. Of je nu kiest voor een klassieke variant of een modernere twist, het maken van tartaarsaus is een uitstekende manier om het maaltijd-ervaringsniveau te verhogen.
Wat is tartaarsaus?
Tartaarsaus, ook wel bekend als Sauce Tartare, is een koude saus op basis van mayonaise. Naast mayonaise bevat de saus ook hardgekookte eieren, augurken, kappertjes en verse kruiden zoals bieslook en peterselie. In sommige varianten wordt ook mosterd of mierikswortel toegevoegd voor een pittigere smaak. Deze klassieke saus oorsprondelijk uit de Franse keuken is een veelzijdig gerecht dat zowel bij vis, vlees als vegetarische gerechten past.
De smaak van tartaarsaus is een combinatie van romig, fris en pittig. Het is een complexe smaak met meerdere lagen: van het zoete van het ei, de zuurheid van de augurken en de kappertjes, tot de scherpe toets van de bieslook en eventueel de mosterd. Deze combinatie maakt de saus uiterst geschikt als begeleiding bij hartige gerechten, omdat de romigheid van de saus in balans treedt met de knapperige texturen van bijvoorbeeld gefrituurde vis of friet.
De oorsprong van tartaarsaus
Hoewel de naam Tartare verwijst naar de Tartaren, een nomadische stam uit het oosten van Europa, is de saus in werkelijkheid een Franse uitvinding. De naam kan verwijzen naar de ruige, onverzorgde manier van eten die de Tartaren bekendstonden, wat aansluit bij de kruidige, pittige smaak van de saus. De eerste schriftelijke vermelding van deze saus dateert uit de negentiende eeuw, waarin het als een saus met gekookte eieren, bieslook en augurken werd beschreven.
In tegenstelling tot tartaarsaus, bevat ravigotesaus geen ei en is op basis van olie en azijn. Remouladesaus is opnieuw een variant die wat meer lijkt op tartaarsaus, maar zonder het ei en met extra pittige ingrediënten. Hoewel deze sauzen op elkaar lijken, zijn er duidelijke verschillen in texturen, intensiteit van smaken en bereidingswijze.
Ingrediënten voor tartaarsaus
De basis van tartaarsaus is mayonaise, die verantwoordelijk is voor de romige en dikkere textuur. Hieraan worden verschillende smaakmakers toegevoegd, zoals hardgekookte eieren, augurken, kappertjes, kruiden en eventueel mosterd. De exacte hoeveelheid en soort van deze ingrediënten kan variëren, afhankelijk van de gewenste smaak.
Mayonaise
Mayonaise is de centrale ingrediënt van tartaarsaus. Het is een emulsie van eigeel, olie en azijn of citroensap. In de meeste recepten wordt gewone mayonaise gebruikt, maar soms wordt aangeraden om Griekse yoghurt toe te voegen voor extra frisheid. Het is vermeld dat het gebruik van "Zaanse" mayonaise niet gewenst is vanwege de lichte smaak die hieraan kan zitten.
Augurken
Augurken geven de saus een knapperige texture en een lichte zuurheid. Het is aan te raden om zoetzure augurken te gebruiken, die iets meer smaak bevatten dan verse augurken. Deze augurken worden fijngehakt om een fijne textuur in de saus te verkrijgen.
Kappertjes
Kappertjes zijn een essentieel ingrediënt in tartaarsaus. Ze geven een pittige, citroenachtige smaak. Het is aan te raden om fijngehakte kappertjes te gebruiken, zodat ze goed verspreid zijn in de saus.
Kruiden
Kruiden zoals bieslook, peterselie en dragon geven de saus een aardse, frisse smaak. Deze kruiden kunnen worden gemengd of afzonderlijk gebruikt, afhankelijk van de gewenste smaak. In sommige varianten wordt dille gebruikt in plaats van peterselie.
Hardgekookte eieren
Hardgekookte eieren zijn een klassieke toevoeging aan tartaarsaus. Ze geven de saus een zoetere smaak en een iets dikker texture. Het ei kan worden fijngehakt en aan de saus toegevoegd.
Mosterd
Dyon mosterd is een pittige variant die vaak wordt gebruikt in tartaarsaus om extra smaak en scherpte te geven. Het is een aanvullende ingrediënt die niet verplicht is, maar kan worden toegevoegd voor een extra scherpe twist.
Citroensap of azijn
Citroensap of witte wijnazijn is verantwoordelijk voor de frisheid en zuurheid in de saus. Het is aan te raden om een klein beetje citroensap toe te voegen om de smaken te verhelderen.
Suiker
Suiker wordt gebruikt om de saus iets zoeter te maken. De hoeveelheid kan worden aangepast aan de persoonlijke smaak.
Bereidingswijze
De bereidingswijze van tartaarsaus is eenvoudig en snel. De ingrediënten kunnen zowel met een keukenmachine als met de hand worden verwerkt. De volgende stappen worden beschreven:
- Ingrediënten voorbereiden: De augurken, kappertjes, kruiden en eventueel het sjalot moeten fijngehakt worden. Het hardgekookte ei kan ook fijngehakt worden.
- Basis mengen: De mayonaise wordt in een kom geplaatst, gevolgd door de mosterd en citroensap. Deze ingrediënten worden roerend samengevoegd.
- Smaakmakers toevoegen: De fijngehakte augurken, kappertjes, kruiden en het fijngehakte ei worden aan de saus toegevoegd. De saus wordt zorgvuldig door elkaar geschraapt.
- Aanpassen naar smaak: De saus kan worden afgesteld op zout en peper naar smaak. Als de saus te zuur is, kan extra mayonaise worden toegevoegd.
Een alternatieve methode is het gebruik van een keukenmachine, waarbij de ingrediënten in een paar seconden worden verwerkt. Dit is vooral geschikt voor grotere hoeveelheden of voor een gladde textuur.
Tip voor het koken van een ei
Het koken van een ei is essentieel voor de bereidingswijze van tartaarsaus. Het ei moet worden gekookt en daarna fijngehakt. Het is aan te raden om het ei in heet water te zetten, zodat het makkelijker te schillen is. Een alternatief is het gebruik van kant-en-klare, gekookte eieren.
Varianten en aanpassingen
Tartaarsaus kan aangepast worden aan verschillende smaken en maaltijden. De volgende varianten zijn beschikbaar:
Zonder ei
Er is een variant van tartaarsaus die zonder ei is bereid. Deze saus bevat geen hardgekookte eieren, maar wel augurken, kappertjes, kruiden en eventueel mosterd. Deze variant is geschikt voor mensen die ei vermijden of voor vegetarische maaltijden.
Met Griekse yoghurt
Sommige recepten bevat Griekse yoghurt als aanvulling op de mayonaise. Deze yoghurt geeft extra frisheid en een iets lichtere texture aan de saus. Het is een goede optie voor mensen die een lichtere saus prefereren.
Met extra pittigheid
Voor een extra pittige variant kan extra mosterd of mierikswortel worden toegevoegd. Deze ingrediënten verhogen de scherpte van de saus en geven extra smaak.
Met extra kruiden
Voor een frissere smaak kunnen extra kruiden worden toegevoegd. In plaats van peterselie kan bijvoorbeeld dille worden gebruikt. Ook kunnen andere kruiden zoals tijm of rozemarijn worden toegevoegd voor extra smaak.
Voor- en nadelen van zelfgemaakte tartaarsaus
Voordelen
- Hoogwaardige smaak: Zelfgemaakte tartaarsaus heeft een betere smaak dan kant-en-klare saus, omdat de ingrediënten vers zijn en de smaken goed samenkomen.
- Aanpasbaar aan smaak: De saus kan aangepast worden aan persoonlijke voorkeuren, zoals de hoeveelheid mosterd of het type kruiden.
- Eenvoudig te bereiden: Het recept is snel en eenvoudig, wat het ideaal maakt voor het bereiden van een maaltijd op korte termijn.
Nadelen
- Kortere houdbaarheid: Zelfgemaakte tartaarsaus heeft een korte houdbaarheid vergeleken met kant-en-klare saus. Het is aan te raden om de saus binnen enkele dagen te gebruiken.
- Extra voorbereiding: De saus vereist wat voorbereiding, zoals het koken van een ei en het snijden van kruiden.
Conclusie
Tartaarsaus is een klassieke, veelzijdige saus die gemakkelijk te bereiden is met alledaagse ingrediënten. Het is een romige en frisse saus die uitstekend past bij gefrituurde gerechten zoals kibbeling, vissticks en calamari, maar ook als dip bij groenten of vegetarische gerechten. De basis van tartaarsaus is mayonaise, waarbij augurken, kappertjes, kruiden en eventueel mosterd worden toegevoegd. De bereidingswijze is eenvoudig en snel, en de saus kan aangepast worden aan persoonlijke smaken of maaltijden.
Zelfgemaakte tartaarsaus heeft een betere smaak dan kant-en-klare saus en is eenvoudig te bereiden. Of je nu kiest voor een klassieke variant of een modernere twist, het maken van tartaarsaus is een uitstekende manier om het maaltijd-ervaringsniveau te verhogen.