Bojo is een traditioneel gerecht uit de Surinaamse keuken, dat wordt bereid als een zoete cake of taart op basis van geraspte cassave. Dit glutenvrije gebak kenmerkt zich door een unieke textuur en een combinatie van tropische smaken, voornamelijk afkomstig van kokosmelk, geraspte kokos en gecondenseerde melk. Het wordt vaak geconsumeerd tijdens feestelijke gelegenheden en kan zowel als snack als dessert dienen. De bereiding omvat het mengen van ontdooide geraspte cassave met vloeibare en droge ingrediënten, gevolgd door bakken in de oven tot een goudbruine, stevige consistentie. Verschillende recepten tonen variaties in hoeveelheden en optionele toevoegingen zoals rozijnen, kaneel en essences, maar de kern blijft consistent: een romig, zoet mengsel dat zowel warm als koud genuttigd kan worden. De populariteit van bojo ligt in zijn eenvoudige methode en aanpasbare smaakprofiel, wat het geschikt maakt voor thuisbereiding.
Ingrediënten voor Surinaamse Bojo
De ingrediënten voor bojo variëren licht per recept, maar de basis bestaat uit geraspte cassave als hoofdbestanddeel, aangevuld met kokosproducten voor romigheid en zoetheid. Meerdere bronnen specificeren een hoeveelheid van 1 kg geraspte cassave, die vers geraspt of uit diepvries ontdooid dient te worden. Kokosmelk wordt consistent gebruikt in een hoeveelheid van 400 ml, vaak aangevuld met een blik gecondenseerde melk van circa 397 gram. Geraspte kokos varieert van 100 tot 200 gram, en suiker of basterdsuiker tussen 80 en 110 gram, met extra vanillesuiker.
Hieronder volgt een tabel met de meest voorkomende ingrediënten en hun typische hoeveelheden, gebaseerd op overlappende specificaties uit de beschikbare recepten. Variaties worden genoteerd waar relevant.
| Ingrediënt | Typische Hoeveelheid | Opmerkingen en Variaties |
|---|---|---|
| Geraspte cassave | 1 kg (diepvries, ontdooid) | Vers raspen en vocht uitknijpen; zeef voor fijne consistentie. |
| Kokosmelk | 400 ml | Essentieel voor romige smaak. |
| Gecondenseerde melk | 1 blik (ca. 397 g) | Geeft karamelachtige zoetheid; half blik in één variant. |
| Geraspte kokos | 100-200 g | Droog of vers; voor extra textuur. |
| Suiker of basterdsuiker | 80-110 g | Naar smaak aanpassen; proeven aanbevolen. |
| Vanillesuiker | 1-2 zakjes | Of vanille-extract (1 tl). |
| Amandel essence/extract | 1-2 tl | Voor subtiele diepte. |
| Rum essence | 1 tl (optioneel) | Of echte rum voor rozijnen. |
| Kaneelpoeder | ½-2 el (optioneel) | Voor bruine bojo-variant. |
| Rozijnen | 80-100 g (optioneel) | Wellen in warm water of rum. |
| Roomboter | 100-250 g | Gesmolten door beslag of blokjes erop. |
| Muisjes | Naar smaak | Voor topping; kan sporen van gluten bevatten. |
Deze samenstelling zorgt voor een beslag dat homogeen en smeuïg is na mengen. De gecondenseerde melk en kokosmelk balanceren de natuurlijke neutraliteit van cassave met zoetheid en tropische tonen. Essences zoals amandel en vanille versterken de complexiteit, terwijl kaneel een warme kruidigheid toevoegt in de bruine variant.
Voorbereiding van de Ingrediënten
Een succesvolle bojo begint met een zorgvuldige voorbereiding van de cassave. Diepvriesgeraspte cassave dient volledig ontdooid te worden, waarna overtollig vocht eruitgeknepen wordt om een te nat beslag te voorkomen. Grotere stukken of steeltjes worden verwijderd voor een gladde textuur. Rozijnen, indien gebruikt, worden 5 minuten geweekt in warm water of een nacht in rum voor betere integratie en ziltigheid.
Boter wordt gesmolten in een pannetje of magnetron, typisch 100-250 gram, afhankelijk van de variant. Kokosmelk en gecondenseerde melk worden direct uit blik toegevoegd. Droge ingrediënten zoals suiker, vanillesuiker, geraspte kokos en kaneel worden apart afgewogen. Essences worden in kleine hoeveelheden gemeten om overdosering te vermijden, aangezien smaken intens zijn. Een grote kom is essentieel voor het mengen, en een ovenschaal van 20x30 cm of 24x20 cm wordt ingevet met boter om plakken te voorkomen.
Deze stappen zorgen voor een uniforme distributie van smaken en texturen, cruciaal voor de cohesie van het eindproduct.
Stap-voor-Stap Bereiding van Bojo
De bereiding van bojo is relatief eenvoudig en volgt een lineaire methode: mengen, gieten en bakken. Hieronder een gedetailleerde, samengestelde procedure gebaseerd op consistente instructies.
Oven voorverwarmen: Verwarm de oven voor op 170-200°C, afhankelijk van de bron. Lagere temperaturen (170-180°C) vereisen langere baktijden (ca. 1,5 uur), hogere (200°C) korter (50 minuten).
Cassave voorbereiden: Plaats 1 kg ontdooide geraspte cassave in een grote kom. Verwijder eventuele onregelmatigheden en knijp vocht eruit indien nodig.
Vloeibare ingrediënten toevoegen: Voeg 400 ml kokosmelk, 1 blik gecondenseerde melk, suiker (100 g), vanillesuiker (2 zakjes), amandel essence (2 tl), rum essence (1 tl indien gebruikt) en kaneelpoeder toe. Meng grondig met een spatel of houten lepel tot een homogeen beslag.
Rozijnen en kokos integreren: Wel de rozijnen (100 g) in warm water, giet af en roer door het beslag samen met 100-200 g geraspte kokos.
Boter toevoegen: Smelt 175-250 g roomboter en roer door het mengsel. In één variant worden blokjes boter over het beslag verdeeld voor een krokant effect.
Bakvorm vullen: Vet een ovenschaal in met boter en stort het beslag erin. Verdeel gelijkmatig.
Bakken: Plaats in de oven en bak 50-90 minuten. Controleer gaarheid met een satéprikker: schoon uitkomend betekent gaar. De bovenkant dient goudbruin te zijn.
Afkoelen en garneren: Laat volledig afkoelen in de vorm. Snijd in stukken en bestrooi met gekleurde muisjes.
Deze methode resulteert in een stevig, vochtig gebak met een balans tussen zoetheid en tropische aroma's.
Bakken en Gaarheid Controleren
Bakken vereist aandacht voor ovenvariaties. Bij 170°C duurt het circa 1,5 uur, bij 175°C 50-60 minuten, en bij 200°C circa 50 minuten. Een prikker test is universeel: als deeg blijft kleven, langer bakken. De bojo voelt steviger aan wanneer gaar. Overbakken leidt tot droogheid, onderbakken tot nattigheid. Een rechthoekige of ronde vorm van 20-25 cm doorsnede is ideaal voor gelijkmatige garing.
Variaties en Aanpassingen
Bojo leent zich voor personalisatie, zoals aangegeven in de bronnen. De bruine bojo bevat extra kaneel (2 el) en rozijnen voor een kruidige, donkere tint. Zoetheid aanpassen door suiker te proeven voor het bakken. Extra smaakmakers omvatten nootmuskaat, gember, citroenrasp of kokos essence (2 el). Noten zoals amandelen of walnoten voegen textuur toe. Voor vegan versie: plantaardige gecondenseerde melk en boter. Kokosvarianten zoals vlokken of room variëren de consistentie. Rozijnen optioneel weglaten of in rum weken voor intensere smaak.
Deze aanpassingen behouden de kern terwijl ze aan individuele voorkeuren voldoen.
Serveren en Bewaren van Bojo
Bojo wordt zowel warm als koud geserveerd, ideaal als tussendoortje, dessert of bij koffie. Garnering met muisjes of extra kokos versterkt de presentatie. Voor feestjes snijden in hapklare stukken.
Bewaring: In een luchtdichte container in de koelkast enkele dagen. Invriesbaar na volledig afkoelen, goed verpakt tegen vriesbrand. Ontdooien op kamertemperatuur.
Tips voor een Perfecte Bojo
- Proef het beslag voor zoetheid aanpassing.
- Gebruik diepvriescassave voor gemak; zeef voor finesse.
- Meng grondig voor homogene smaakverdeling.
- Elke oven verschilt; controleer regelmatig.
- Vocht uit cassave knijpen voorkomt waterig beslag.
- Essences spaarzaam doseren voor balans.
Deze praktijken, herhaaldelijk genoemd, optimaliseren het resultaat.
Conclusie
Bojo vertegenwoordigt een essentieel element van de Surinaamse culinaire traditie, met geraspte cassave, kokosmelk en gecondenseerde melk als basis voor een glutenvrij, tropisch gebak. De bereiding is toegankelijk, met variaties voor personalisatie, en resulteert in een veelzijdig product voor diverse gelegenheden. Door strikte naleving van meng- en baktijden ontstaat een goudbruin, smakelijk eindproduct dat zowel warm als koud genoten kan worden, met eenvoudige bewaaropties.
Bronnen
- http://sweetman.nl/bojo/
- https://surinaamskokenmetjen.nl/surinaamse-bojo-recept/
- https://cafetariajasmijn.nl/artikelen/surinaamse-bojo-recept-met-gecondenseerde-melk/
- https://www.heelhollandbakt.nl/artikelen/zo-maak-je-bojo/
- https://www.mooierecepten.nl/nl/recepten/fijne-bojo-surinaamse-kokos-cassave-taart/