Pruimencake is een veelzijdig bakproduct dat in verschillende recepten voorkomt, met name in Surinaamse tradities en eenvoudige varianten voor thuisbakkers. De recepten uit de beschikbare bronnen tonen variaties in ingrediënten en bereidingsmethoden, waarbij pruimen een centrale rol spelen. In Surinaamse versies worden pruimen vaak geweekt in rum voor een specifieke smaak, terwijl andere recepten verse pruimen gebruiken, soms omgekeerd gebakken of als topping. Belangrijke elementen zijn boter, suiker, eieren en meel of zelfrijzend bakmeel, met baktijden rond de 30 tot 50 minuten bij temperaturen van 160 tot 190 graden Celsius. Deze cakevormen zijn geschikt voor tulbandvormen, ovenschaaltjes of vierkante bakvormen, en bieden opties voor aanpassingen zoals noten, essence of plantaardige vervangers. De relevantie ligt in het benutten van seizoenspruimen of gedroogde varianten, met tips voor bewaring en garnering.
Surinaamse Pruimencake
In de Surinaamse keuken wordt pruimencake of pruimentaart bereid met pruimen die ruim van tevoren in rum worden geweekt, wat een bijzondere smaak oplevert. Een specifiek recept gebruikt 450 gram boter, 350 gram suiker, 2 eetlepels essence, 10 eieren, 400 gram meel, 4 theelepels bakpoeder, 400 gram pruimen geweekt in rum en 2 eetlepels rum. De bereiding start met het mixen van boter, suiker en essence gedurende ongeveer 5 minuten. Vervolgens worden de eieren één voor één toegevoegd. Daarna wordt het meel met bakpoeder door het beslag gemengd. De pruimen worden fijn gemalen en door het beslag geschept tot ze volledig zijn opgenomen. Het beslag gaat in een beboterd bakblik en bakt circa 45 minuten in een voorverwarmde oven op 175 graden. Na het bakken wordt de cake meteen besprenkeld met rum.
Een variant binnen de Surinaamse stijl gebruikt 6 gedroogde pruimen, 300 gram suiker, 300 gram roomboter, 300 gram zelfrijzende bloem, 1 eetlepel peer essence, 4 eieren en rum. De pruimen worden ontpit, gehalveerd en geweekt in rum. Na het wellen worden ze in bloem gewenteld. Boter en suiker worden gemengd gedurende ongeveer 30 minuten, gevolgd door het één voor één toevoegen van eieren tot ze zijn opgelost. Essence wordt toegevoegd, en vervolgens de bloem lepel voor lepel tot een glad beslag. Een tulbandvorm wordt beboterd en bestrooid met bloem, het beslag erin gedaan, en de pruimen naar wens op het beslag gerangschikt en ingedrukt. Bakken gebeurt op 180 graden Celsius.
Deze methoden benadrukken het weken in rum als kenmerkend element, wat de cake een unieke aromatisering geeft. De mixduur varieert, met langere tijden voor een luchtiger beslag. Pruimen worden in de ene versie gemalen voor een egale verdeling, in de andere heel of halved geplaatst voor textuur.
Verse Pruimen in Omgekeerde Pruimencake
Een recept voor pruimencake met verse pruimen bakt omgekeerd, waarbij pruimen onderin de ovenschaal worden gelegd. Ingrediënten zijn 500 gram pruimen, 3 eieren, 150 gram volle yoghurt, 150 gram roomboter (zeer zacht), 100 gram honing, 50 gram kokosbloesemsuiker of ruwe rietsuiker, 75 gram speltbloem, 75 gram speltmeel, 6 gram baking soda, 1 snuf zout en 2 eetlepels kaneel. De oven wordt voorverwarmd op 190 graden Celsius (hete lucht 180 graden). Een ovenschaal wordt ingevet met boter. Pruimen worden gewassen, gehalveerd en ontpit. 2 eetlepels honing worden over de bodem verdeeld, en de pruimen met snijkant naar beneden erop gelegd. Eieren, yoghurt, roomboter en honing worden met een standmixer tot een egaal beslag gemengd, gevolgd door de overige ingrediënten kort gemengd. Het beslag wordt over de pruimen verdeeld en de cake bakt 30 minuten, één richel onder het midden in de oven. Na afkoelen wordt de cake geserveerd.
Deze methode zorgt ervoor dat pruimen sappig blijven en de cake niet ongelijk gaart. Het recept is geschikt voor pruimentijd en kan met appels, perziken of nectarines worden aangepast. Bewaring is maximaal 5 dagen afgedekt in de koelkast, en invriezen is mogelijk. Voor plantaardige versies wordt zuivel vervangen door plantaardige melk met 1 eetlepel citroensap en Vioblock boter. Glutenvrij maken lukt met 75 gram havermeel en 25 gram amandelmeel in plaats van spelt.
Snelle en Eenvoudige Pruimencake Varianten
Een snelle pruimencake gebruikt 100 gram roomboter, 100 gram witte basterdsuiker, 2 eieren, 100 gram zelfrijzend bakmeel, 1 theelepel vanille-extract, een flinke snuf zout, pruimen (4-5 stuks afhankelijk van grootte) en optioneel geschaafde amandelen. De oven wordt voorverwarmd op 160 graden, en een 20x20 cm bakvorm wordt bekleed met bakpapier. Boter en suiker worden gemixd tot romig, eieren één voor één op lage stand toegevoegd met vanille-extract. Zelfrijzend bakmeel en zout worden erdoor gespateld. Het beslag gaat in de vorm. Pruimen worden schoongemaakt en in dikke plakken of kwartjes gesneden, licht in het beslag gedrukt en over de bovenkant verdeeld. Bestrooi met amandelen. Bakken duurt 40 minuten tot lichtbruin en een caketester schoon is; indien nodig 5 minuten extra.
Dit recept is ontwikkeld voor situaties met veel verse pruimen, zoals na plukken uit de tuin, en vereist minimale voorbereidingstijd. Een tip is het toevoegen van kruimeldeeg als topping in plaats van amandelen, geïnspireerd op rabarber-aardbeientaart, voor extra smaak.
Een andere eenvoudige versie bevat 2 middelgrote eieren, 250 gram suiker, een snuf zout, 275 gram zelfrijzend bakmeel, 100 ml olie, 2 eetlepels pruimenjam (vervangbaar door andere jam), 150 gram yoghurt en 500 gram pruimen (ontpit en gehalveerd). De oven wordt voorverwarmd op 175 graden boven- en onderwarmte. Een springvorm wordt ingevet of bekleed. Eieren, suiker en zout worden 5 minuten luchtig geklopt. Zelfrijzend bakmeel, olie, yoghurt en jam worden erdoor gespateld. Een groot deel pruimen gaat door het beslag, een deel apart voor de bovenkant. Beslag in de vorm, pruimen erop, en bakken 45-50 minuten tot een satéprikker schoon is. Na afkoelen optioneel bestrooien met poedersuiker.
Hier blijven pruimen deels zichtbaar door latere toevoeging op de bovenkant, wat de presentatie verbetert.
Vergelijking van Ingrediënten en Technieken
De recepten verschillen in verhoudingen en methoden, wat keuzes biedt afhankelijk van beschikbare ingrediënten en voorkeuren. Hieronder een tabel met kern-ingrediënten per recept voor overzicht:
| Receptvariant | Boter/Olie | Suiker | Eieren | Meel/Bloem | Pruimen | Overig |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Surinaams [1] | 450 g boter | 350 g | 10 | 400 g meel + 4 tl bakpoeder | 400 g (rum-geweekt, gemalen) | 2 el essence, 2 el rum |
| Surinaams [2] | 300 g roomboter | 300 g | 4 | 300 g zelfrijzende bloem | 6 gedroogde (rum-geweekt, gewenteld) | 1 el peer essence, rum |
| Omgekeerd [3] | 150 g roomboter | 100 g honing + 50 g kokosbloesemsuiker | 3 | 75 g speltbloem + 75 g speltmeel + 6 g baking soda | 500 g vers | 150 g yoghurt, 2 el kaneel |
| Snel [4] | 100 g roomboter | 100 g basterdsuiker | 2 | 100 g zelfrijzend bakmeel | 4-5 vers (plakken) | 1 tl vanille, zout, amandelen |
| Yoghurtversie [5] | 100 ml olie | 250 g | 2 | 275 g zelfrijzend bakmeel | 500 g vers (gehalveerd) | 150 g yoghurt, 2 el jam |
Bottet domineert in rijkere versies, terwijl olie een lichtere optie is. Suikerhoeveelheden variëren van 100 gram tot 350 gram, met alternatieven als honing. Eierenaantal loopt op tot 10 in het Surinaamse recept, wat voor een steviger structuur zorgt. Pruimen zijn soms gedroogd en gerumd, soms vers en gepositioneerd voor sappigheid. Essences zoals peer of vanille voegen aroma toe.
Technieken omvatten mixen van boter en suiker (5-30 minuten), eieren één voor één toevoegen voor stabiliteit, en pruimen verwerken variërend van malen tot rangschikken. Bakvormen zijn tulband, ovenschaal, vierkant of springvorm. Temperaturen liggen tussen 160-190 graden, baktijden 30-50 minuten, met tests via caketester of satéprikker.
Tips en Aanpassingen
Verschillende bronnen bieden praktische tips. Voor Surinaamse cake: strooi suikermuisjes, amandelschaafsel of witte icing op de bovenkant. Voeg pecannoten toe voor variatie, of experimenteer met ananas. Na bakken rum besprenkelen behoudt vochtigheid.
Bij omgekeerde cake: gebruik verse pruimen uit de tuin of markt voor optimale sappigheid. Vervangingen maken het inclusief: plantaardig met melk en citroensap, glutenvrij met havermeel en amandelmeel.
Snelle versies suggereren kruimeldeeg als topping voor extra crunch, of pruimenjam maken met restpruimen. Yoghurtversie houdt pruimen zichtbaar door deels later toe te voegen.
Algemene bewaring: koelkast tot 5 dagen, invriesbaar. Oven voorverwarmen voorkomt ongelijke garing.
Uitgebreide Bereidingsstappen voor Surinaamse Pruimencake
Om een gedetailleerde reproductie te geven, volgt hier de uitgebreide methode voor de rum-geweekt versie. Begin met het weken van 400 gram pruimen in rum, idealiter ruim van tevoren. Mix 450 gram boter, 350 gram suiker en 2 eetlepels essence 5 minuten tot luchtig. Voeg 10 eieren één voor één toe, mixend tot opgenomen. Zeef 400 gram meel met 4 theelepels bakpoeder en vouw door het beslag. Mal de pruimen fijn en schep door tot gelijkmatig. Vul een beboterd bakblik, bak 45 minuten op 175 graden. Besprenkel direct met 2 eetlepels rum. Koel af en garneer met suikermuisjes of amandelen.
Voor de tulbandvariant: week 6 gedroogde pruimen in rum, wentel in bloem. Mix 300 gram roomboter en 300 gram suiker 30 minuten. Voeg 4 eieren één voor één toe, dan 1 eetlepel peer essence. Voeg 300 gram zelfrijzende bloem lepelgewijs toe tot glad. Vul beboterd en bestuivde tulband, druk pruimen in, bak op 180 graden.
Deze stappen zorgen voor consistentie, met nadruk op mixduur voor volume.
Structuur en Presentatie van de Cake
Pruimencake kan in diverse vormen: traditionele cakeblik voor rechthoekig, tulband voor feestelijk, ovenschaal voor omgekeerd effect, of vierkante vorm voor porties. Omgekeerd bakken plaatst pruimen prominent bovenaan na keren, ideaal voor visuele aantrekkingskracht. In yoghurtversie blijven halve pruimen zichtbaar op de gebakken cake.
Garnering omvat poedersuiker, amandelen, crumble of icing. Surinaamse stijl leent zich voor noten als pecannoten. Presenteer in 12 stukken voor groepsserveer.
Voordelen en Beperkingen
De variaties benutten pruimen efficiënt, van gedroogd tot vers, en bieden smaakdiepte door rum of essence. Rijkere recepten met veel boter en eieren geven een luxe textuur, terwijl snelle versies met minder ingrediënten tijd besparen. Beperkingen zijn afhankelijkheid van rijpe pruimen en mogelijke ongelijke garing bij te veel vocht, opgelost door omgekeerd bakken of testen. Aanpassingen vergroten toegankelijkheid voor diëten.
Uitbreiding op vergelijking: Surinaamse recepten [1] en [2] zijn consistent in rumgebruik, maar verschillen in pruimenverwerking (gemalen vs. heel), wat textuur beïnvloedt. Verse versies [3],[4],[5] prioriteren sappigheid, met yoghurt of olie voor luchtigheid.
Conclusie
Pruimencake omvat Surinaamse rum-geweekt recepten met gemalen of gewelde pruimen, en eenvoudige varianten met verse pruimen in omgekeerde of getopte vorm. Kern is mixen van boter/suiker met eieren, toevoeging van meel en pruimen, bakken op 160-190 graden voor 30-50 minuten. Tips als garnering, vervangers en bewaring verhogen praktische waarde. Deze methoden benutten pruimen optimaal, geschikt voor seizoensbakken en variaties met fruit of noten.