Paprikapoeder is een veelgebruikte specerij in de Europese keuken, met name bij de Portugezen, Spanjaarden en Hongaren. Het wordt gemaakt van rode paprika's van een speciale puntige soort die 12-15 cm lang wordt en een milde smaak heeft, familie van de Spaanse peper. Deze paprika's ontwikkelen hun smaak alleen in een vrij warm klimaat. De paprika's worden eerst gedroogd en vervolgens fijngemalen. Er bestaan verschillende soorten, zoals zoet paprikapoeder, ook wel edelzoete paprika genoemd, en scherpere varianten. De kleur en smaak hangen af van de gebruikte onderdelen van de paprika, zoals vruchtvlees, stengel, zaadlijsten en zaden. Zaden maken het poeder scherper. Het beste paprikapoeder komt uit Hongarije, waar het soms een mengsel is van gemalen paprikapoeder en Spaanse of chilipeper. Paprikapoeder heeft een pikante, zoete smaak en een mooie tomaatrode kleur bij vers gebruik. Het is een bestanddeel in diverse kruidenmengsels en wordt toegepast in soepen, goulash, groenteschotels, kipgerechten, stoofvlees en visschotels. Door de rode kleur dient het ook als garnering, bijvoorbeeld op sauzen of gevulde eieren. Bewaring is cruciaal: het poeder is niet lang houdbaar, trekt vocht aan en verliest smaak onder invloed van zonlicht. Bewaar het in een goed afgesloten potje op een donkere, koele plaats. Bij gebruik moet men oppassen voor stuiven, wat irritatie van slijmvliezen kan veroorzaken. Voeg het toe vlak voor het einde van de bereiding om het aroma te behouden, want het wordt bitter als het verbrandt.
Oorsprong en Productie van Paprikapoeder
Paprikapoeder wordt geproduceerd uit rode paprika's van Capsicum annuum, specifiek een puntige soort van 12-15 cm lengte. Deze paprika's vereisen een warm klimaat voor optimale smaakontwikkeling. De milde smaak onderscheidt ze van scherpere pepers, hoewel ze familie zijn van de Spaanse peper. Het productieproces omvat drogen van de paprika's, gevolgd door fijngemalen. Vroeger werden de paprika's voor het drogen aan een draadje gehangen. De term "paprika" is Hongaars en betekent "zoete peper".
De kwaliteit van paprikapoeder wordt bepaald door de kleur en smaak, die afhangen van de vermalen delen. Alleen vruchtvlees levert mild poeder op, terwijl toevoeging van stengel, zaadlijsten en zaden de scherpte verhoogt. Lichter gekleurde paprika's resulteren in beter poeder. Hongaars paprikapoeder geldt als superieur en bevat vaak een mengsel met Spaanse of chilipeper. Zoet paprikapoeder, aangeduid als edelzoete paprika, is een milde variant.
Zelf paprikapoeder maken is mogelijk door rijpe, rode paprika's, eventueel met een pepertje, zaadlijst en zaden in stukken te snijden en te drogen. Het drogen kan in de oven bij lage temperatuur. Dit proces varieert in duur afhankelijk van vochtgehalte, oveninstellingen en convectie. Na drogen wordt het gemalen, bijvoorbeeld in een koffiemolen. Restvocht moet worden verwijderd voor houdbaarheid, bijvoorbeeld door extra drogen bij 70 °C.
Bewaring en Kwaliteit van Paprikapoeder
Paprikapoeder is niet lang houdbaar en gaat snel in smaak achteruit. Koop geen grote hoeveelheden ineens. Vers poeder heeft een mooie tomaatrode kleur. Bewaar het in een goed afgesloten potje op een donkere, koele plaats, omdat het vocht aantrekt en onder zonlicht in kwaliteit afneemt. Bij zelfgemaakt poeder is het cruciaal dat er geen vocht resteert, om bederf te voorkomen.
Bij gebruik dient men voorzichtig te zijn met stuiven, wat niezen en irritatie van neus en ogen kan veroorzaken. De rode kleur maakt het geschikt voor garnering, maar kook het niet te lang mee om bitterheid te vermijden.
Toepassingen in de Keuken
Paprikapoeder is populair in de Europese keuken, vooral bij Portugezen, Spanjaarden en Hongaren. Het geeft kleur en smaak aan gerechten en dient als decoratie op sauzen. Gevulde eieren worden vaak gegarneerd met paprikapoeder. Het is een smaakmaker in soepen, goulash, groenteschotels, kipgerechten, stoofvlees en visschotels. Voeg het vlak voor het einde van de bereiding toe om aroma te behouden. Het is ook een component in kruidenmengsels.
Meerdere recepten illustreren het gebruik:
| Receptnaam | Bereidingstijd | Voorbeeldtoepassing |
|---|---|---|
| Lamskebab met paprikapoeder en skordalia | 455 m | Hoofdgerecht met lamsvlees |
| Gehaktballetjestajine met aardappelen en doperwten | 440 m | Stoofgerecht |
| Gerookte paprikapoeder | 410 m | Specerijbereiding |
| Goulash | 54 u | Traditionele soep/stoofpot |
| Doorzichtige krokante bieflapjes | 414 u 30 m | Vleesgerecht |
| Kroketjes van serranoham | 430 m | Snack |
| Gemarineerde kwarteleitjes | 420 m | Voorgerecht |
| Pittige wortels | 415 m | Groentegerecht |
| Poolse kalfskroketten | 435 m | Snack |
| Scampi in kruidenboter | 410 m | Zeevruchtengerecht |
| Braadworstschotel uit de oven | 435 m | Ovengerecht |
| Varkenshaassaté | 43 u 30 m | Gegrild vlees |
| Kaastruffels | 420 m | Snack |
| Aardappels uit de oven | 445 m | Bijgerecht |
| Bloemkoolpannetje | 430 m | Groentegerecht |
| Visbriouats | 430 m | Visgerecht |
Deze lijst toont de veelzijdigheid in vlees, vis, groenten en snacks.
Recept: Pita met Gepofte Tomaat en Halfzacht Ei
Dit recept demonstreert het gebruik van paprikapoeder bij het poffen van tomaten. Het is geschikt voor lunch of brunch voor 4 personen, met een bereidingstijd van 40 minuten.
Ingrediënten
- 500 g cherrytomaten
- 3 tl paprikapoeder
- 2 el olijfolie
- 4 eieren
- 4 maaltijdpita’s
- 200 g skyr
- 1 ovenschaal## Bronnen