De koude schotel is een traditioneel Nederlands gerecht dat vooral in Limburg en Brabant populair is. Het wordt vaak aangeduid als rundvleessalade of 'kauw sjotel' in de Limburgse dialect. Dit gerecht bestaat uit een basis van langzaam gegaard rundvlees, gekookte aardappelen en groenten zoals doperwten, augurken en zilveruitjes, gemengd met een romige dressing op basis van slasaus of mayonaise. Het is geschikt voor grote gezelschappen, barbecues, buffetten, lunches, borrels en feestelijke gelegenheden zoals carnaval of verjaardagen. De schotel smaakt het best als deze een dag van tevoren wordt bereid, zodat de smaken goed kunnen intrekken. Variaties komen voor tussen regio's, waarbij de Limburgse versie nadruk legt op rundvlees en bouillon, en de Brabantse versie flexibeler is met vlees of vis en toevoegingen zoals appel. Dit artikel beschrijft de bereiding, ingrediënten en presentatietips op basis van beschikbare recepten.
Oorsprong en Regionale Varianten
De koude schotel heeft wortels in de Nederlandse culinaire traditie, met name in Limburg waar het bekendstaat als een weekendfavoriet en carnavalshapje. In de regio wordt het ook 'kauw sjotel' genoemd, een dialectterm die verwijst naar de kauwwaardige textuur door het zachte rundvlees en de aardappelen. Elke familie of kok heeft een eigen variatie, maar de basis blijft gelijk: langzaam gegaard rundvlees in bouillon, gecombineerd met aardappelen, zilveruitjes, augurken en eieren. In Brabant presenteert het gerecht zich als een salade-achtige maaltijd voor feestelijke tafels, met mogelijkheden voor ham, rundvlees of vis, en garnering die de gezelligheid benadrukt.
De Limburgse koude schotel, ook wel rundvleessalade genoemd, richt zich op zacht gegaard rundvlees met aardappelen, doperwtjes, tomaat en gepekelde groenten. De Brabantse variant omvat gekookte aardappelen en groenten met vlees of vis, gemengd met mayonaise of een mayonaise-yoghurtcombinatie. Beide versies worden koud geserveerd en zijn ideaal voor warme zomerdagen of bij de barbecue. Consistent over de recepten is het advies om de schotel een dag vooruit te maken voor optimale smaakontwikkeling.
Ingrediëntenoverzicht
De ingrediënten variëren licht per recept en regio, maar draaien om gaar vlees, aardappelen en frisse groenten. Hieronder een tabel met veelvoorkomende ingrediënten uit de beschikbare recepten, gegroepeerd per categorie. Hoeveelheden zijn indicatief en schalen met het aantal personen.
| Categorie | Ingrediënten*