De huzarensalade, ook wel bekend als oudejaarssalade of ouderwets oud-Hollands slaatje, is een traditioneel Nederlands gerecht dat vaak op feestdagen zoals Oudejaarsavond op tafel verschijnt. Dit koude hoofdgerecht combineert eenvoudige ingrediënten zoals aardappelen, vleeswaren, augurken en mayonaise tot een smeuïge salade met een duidelijke structuur. De bereiding vereist precisie in het snijden van ingrediënten en een rusttijd om smaken te laten intrekken. Verschillende varianten tonen garnituren met eieren, veldsla en groenten, terwijl de presentatie soms creatief wordt vormgegeven, zoals in de vorm van een klok. De oorsprong is verbonden met huzaren die koud voedsel meenamen en met de Russische salade, ook wel Salade Olivier genoemd. Dit artikel behandelt de ingrediënten, bereidingsmethoden, garnituren en presentatietips op basis van beschikbare recepten, met aandacht voor structuurbehoud en smaakbalans.
Oorsprong en Naamgeving van de Huzarensalade
De huzarensalade heeft een duistere oorsprong, maar in Nederlandse contreien is de naam verbonden met huzaren, oorspronkelijk Hongaarse ruiters in Oostenrijks keizerlijke legers. Deze ruiters verkennden vijandelijk gebied en konden geen vuur maken om te koken, waardoor ze vooraf bereid voedsel meenamen. Door menging ontstond een koude salade, die huzarensalade werd genoemd. In andere regio's draagt het de naam Russische salade: Fransen noemen het salade Russe, Italianen insalata Russa, terwijl Russen het Stolichnyj Salat of Salade Olivier prefereren. Dit laatste is vernoemd naar Lucien Olivier, eigenaar van het restaurant Hermitage in Moskou in de jaren 1860, en is een vast gerecht op Nieuwjaarsavond. Elke familie heeft eigen varianten, met toevoegingen zoals appel of ananas, wat het basisrecept onduidelijk maakt. De consistentie over bronnen ligt in de kern: een koude, gemengde salade met kleine blokjes ingrediënten en een mayonaisebasis.
Basis-ingrediënten en Varianten
De ingrediënten voor huzarensalade worden consistent klein gesneden, vaak in blokjes van een halve centimeter of parmentier-snede*