Paella is een iconisch Spaans rijstgerecht dat zijn oorsprong vindt in de regio Valencia aan de oostkust van Spanje. Het gerecht is ontstaan als een boerengerecht met lokale ingrediënten zoals rijst uit de velden rondom het Albufera-meer, groenten, kip en konijn. De term "paella" verwijst oorspronkelijk naar de brede, ronde stalen pan, de paellera, waarin het gerecht wordt bereid boven een open vuur. Paella Valenciana wordt beschouwd als de meest authentieke versie en heeft een beschermde status, wat betekent dat alleen recepten met een vaste reeks ingrediënten onder deze naam mogen worden verkocht. Initiatieven zoals WikiPaella, opgericht in 2014, hebben een statistische studie uitgevoerd op 319 recepten uit restaurants om de essentiële ingrediënten vast te leggen en de traditionele bereiding te beschermen tegen moderne varianten. Deze varianten, zoals paella mixta met zeevruchten en vlees of paella de marisco met alleen zeevruchten, wijken af van de originele samenstelling. De authenticiteit vereist een dunne rijstlaag van 1 à 2 cm, specifieke rijstsoorten zoals Bomba, Calasparra of rijst uit Albufera, kruiden als saffraan en rozemarijn, en bereiding op open vuur met gas of houtskool. Er is een voorstel in het Spaanse Staatsblad om paella te erkennen als Bien de Interés Cultural, vergelijkbaar met de Napolitaanse pizza.
Geschiedenis en Oorsprong van Paella Valenciana
De geschiedenis van paella Valenciana is diep verankerd in de Valenciaanse regio. Het gerecht ontstond in de rijstvelden rondom het Albufera-meer, een groot zoetwatermeer. Oorspronkelijk was het een boerengerecht bereid met beschikbare lokale producten: rijst, groenten, konijn en kip. De bereiding vond plaats in een paellera boven een open vuur. Door de eeuwen heen heeft paella zich verspreid en regionale varianten ontwikkeld, maar Paella Valenciana blijft het icoon van de Spaanse keuken met tien vaste ingrediënten.
WikiPaella, een stichting opgericht in 2014, heeft de traditionele receptuur vastgelegd via een studie van 319 restaurantrecepten. Deze organisatie beschermt het gerecht als cultureel erfgoed tegen verwatering door toerisme en gemak, waarbij restaurants buiten Valencia vaak zeevruchten, chorizo of ui toevoegen. In Valencia wordt strikt vasthouden aan de klassieke ingrediënten geëist, omdat toevoegingen het oorspronkelijke smaak—evenwicht verstoren. Paella Valenciana wordt gedeeld met familie of vrienden rechtstreeks uit de pan, vaak op zondagmiddagen op het platteland in een familiehuis. Recepten worden van generatie op generatie overgeleverd, zoals beschreven door Valenciaanse topkoks en figuren als Rafael Cordoñer Barberá, die de kunst leerde van zijn opa.
De 10 gouden regels van authentieke paella, zoals gedefinieerd in Valenciaanse tradities, benadrukken: - Ontstaan in Valencia met lokale producten. - Rijst van Albufera, kortkorrelig en geschikt voor smaakopname. - Bereiding op open vuur met gas of houtskool. - Geen ui of chorizo. - Dunne rijstlaag van 1 à 2 cm. - Gebruik van kip en konijn. - Altijd garrofon-bonen en snijbonen. - Saffraan en rozemarijn onmisbaar.
Deze regels zorgen ervoor dat de paella zijn authentieke karakter behoudt. Moderne aanpassingen, populair in restaurants, worden niet als authentiek beschouwd.
Essentiële Ingrediënten voor Authentieke Paella Valenciana
De essentiële ingrediënten voor Paella Valenciana zijn strikt gedefinieerd om de beschermde status te handhaven. WikiPaella heeft op basis van de studie vastgesteld welke componenten onvermijdelijk zijn. De focus ligt op lokale producten: kip, konijn, groene snijbonen, garrofon-bonen## Bronnen 1. Authentieke Spaanse Paëlla 2. Het authentieke recept voor echte Spaanse paella: een traditionele bereiding volgens de Valenciaanse stijl 3. Authentieke paella recept 4. Spaanse paella recept 5. Paella