Oostenrijkse taarttradities omvatten een reeks iconische gebaksoorten die geworteld zijn in de culinaire geschiedenis van het land. Deze taarten, zoals de maanzaadtaart (mohntorte), linzertorte en sachertorte, kenmerken zich door eenvoudige doch verfijnde combinaties van ingrediënten zoals noten, jam, chocolade en deeg. Ze worden vaak bereid met technieken die luchtigheid en textuur benadrukken, zoals het stiffen van eiwitten of het aanbrengen van een rasterdeeg. De mohntorte maakt gebruik van gemalen maanzaad en hazelnoten, bestreken met abrikozenconfituur. Linzertorte, afkomstig uit Linz, heeft een zandkoekdeegbodem gevuld met vruchtenjam en een kenmerkend rasterpatroon. Sachertorte, ontstaan in 1832 in een Oostenrijks hotel, bestaat uit chocoladecake, abrikozenjam en chocoladeglazuur. Deze taarten zijn geschikt als tussendoortje of nagerecht en illustreren de Oostenrijkse voorkeur voor machtige, smaakvolle lekkernijen.
Oostenrijkse Maanzaadtaart (Mohntorte)
De Oostenrijkse maanzaadtaart, bekend als mohntorte, is een klassieker in de Oostenrijkse patisserie. Deze taart combineert gemalen maanzaad met hazelnoten en sinaasappellikeur voor een unieke smaakprofiel. De bereiding duurt ongeveer 60 minuten en resulteert in een luchtig gebak dat wordt afgewerkt met abrikozenconfituur en poedersuiker.
Ingrediënten voor Mohntorte
De ingrediëntenlijst is als volgt:
| Ingrediënt | Hoeveelheid |
|---|---|
| Maanzaad | 200 g |
| Scharreleieren M | 5 |
| Zout | 1 snufje |
| Kristalsuiker | 130 g |
| Roomboter | 200 el |
| Poedersuiker (Van Gilse) | 60 g |
| Sinaasappelsap | 15 g |
| Hazelnoten ongezouten | 200 g |
| Abrikozenjam | 2 el |
| Poedersuiker (Van Gilse) | 1 tl |
Deze hoeveelheden zijn bedoeld voor een springvorm en leveren een taart op waarvan de voedingswaarde per portie niet is gespecificeerd.
Stap-voor-Stap Bereiding van Mohntorte
De bereiding verloopt in vijf duidelijke stappen:
Voorbereiding van de vorm: Verwarm de oven voor. Vet de springvorm in en strooi paneermeel erin. Dit zorgt voor een goede loslating van de taart na het bakken.
Verwerken van ingrediënten: Maal het maanzaad fijn. Splits de eieren. Klop de eiwitten stijf met een snufje zout en voeg vervolgens de kristalsuiker toe om stabiliteit te verkrijgen. Klop de roomboter met 60 g poedersuiker schuimig. Meng eerst de eidooiers erdoor, gevolgd door de sinaasappellikeur (aangegeven als sinaasappelsap in de lijst), de hazelnoten en het gemalen maanzaad.
Spatelen van eiwitten: Spatel de geklopte eiwitten voorzichtig door het beslag. Deze techniek behoudt de luchtigheid van de taart.
Bakken: Schep het beslag in de voorbereide vorm. Bak de taart 1 uur op 175°C, of 160°C in een heteluchtoven. Dit zorgt voor een gelijkmatige garing.
Afwerking: Bestrijk de nog warme taart met abrikozenconfituur. Laat deze enigszins afkoelen in de vorm, haal hem eruit en koel volledig af op een taartrooster. Leg smalle strookjes papier diagonaal op de taart, strooi poedersuiker erover en verwijder de stroken voorzichtig voor een decoratief patroon.
Deze methode resulteert in een smaakvolle taart die de essentie van Oostenrijkse baktraditie belichaamt. De combinatie van maanzaad en noten geeft een nootachtige diepte, terwijl de confituur een zoetzure toets toevoegt.
Linzertorte: De Klassieker uit Linz
Linzertorte, ook wel linzertaart genoemd, is een traditioneel Oostenrijks gebak dat zijn naam ontleent aan de stad Linz. Het is geen taart met linzen, ondanks de naamassociatie, maar een vlaaiachtige lekkernij met een bodem van zandkoekdeeg, gevuld met vruchtenjam en afgedekt met een raster van deeg. Het oudste bekende recept dateert uit halverwege de 17e eeuw, wat het positioneert als een van de oudste taarten in de wereld. De taart is herkenbaar aan het rasterpatroon bovenop, vergelijkbaar met een Limburgse vlaai.
Ingrediënten voor Linzertorte
Er zijn variaties in ingrediënten afhankelijk van de bron, maar een standaardrecept omvat:
| Ingrediënt | Hoeveelheid |
|---|---|
| Patentbloem | 300 g |
| Amandelmeel | 200 g |
| Taartvulling zomerfruit | 200 g |
| Fijne kristalsuiker | 150 g |
| Vanille-extract | 1 theelepel |
| Roomboter (kamertemperatuur) | 200 g |
| Ei M | 1 |
| Kaneel | 1 theelepel |
| Keukenzout | Snufje |
Aanvullende benodigdheden zijn een quichevorm van 24 cm diameter met losse bodem, deegroller, bakspray en bakpapier. Voor de jamvulling zijn opties zoals aalbessenjam, bosbessenjam, bosvruchtenjam, frambozenjam, rode-bessenjam, abrikozenjam of pruimenjam geschikt.
Bereidingstechnieken en Tips voor Linzertorte
De bereiding van linzertorte richt zich op het maken van een kruimelig zandkoekdeeg. Meng patentbloem, amandelmeel, suiker, vanille-extract, kaneel, zout, roomboter en het ei tot een samenhangend deeg. Rol het deeg uit en bekleed de bodem en randen van de vorm. Vul met jam en creëer een rasterpatroon met deegstroken bovenop. Bak volgens standaardzanddeegprocedures, typisch rond 175°C, hoewel exacte tijden niet gespecificeerd zijn.
Drie specifieke tips verbeteren het resultaat:
Variëren met gemalen noten: Vervang of vul amandelmeel aan met andere gemalen noten voor textuurvariatie.
Jamkeuze: Kies jam op basis van voorkeur; rode bes- of bosvruchtenjam biedt een klassieke zurigheid die contrasteert met het zoete deeg.
Rasterpatroon: Gebruik een plunger cutter set voor precieze hartvormige of andere decoraties in het raster, wat de visuele aantrekkingskracht verhoogt.
Deze taart zit qua structuur tussen een taart en vlaai, met een knapperige korst en sappige vulling. De populariteit komt voort uit de balans tussen deeg en jam.
Sachertorte: De Iconische Chocoladetaart
Sachertorte is de bekendste taart van Oostenrijk, bedacht in 1832 in een hotel waaraan de taart zijn naam dankt. De eenvoud – chocoladecake, abrikozenjam en chocoladeglazuur – maakt het onweerstaanbaar. Het is een machtig gebak, populair tijdens wintersport als nagerecht.
Structuur en Kenmerken van Sachertorte
De taart bestaat uit drie hoofdelementen:
- Chocoladecake: Een dichte, vochtige cakebasis.
- Abrikozenjam: Een laag tussen cake en glazuur, of bestreken op de cake.
- Chocoladeglazuur: Een glanzende laag die de taart afsluit.
Een historisch recept is beschikbaar via een video uit 1959, waarin ingrediënten in het Duits worden besproken. Exacte hoeveelheden worden niet in tekstvorm gegeven, maar de focus ligt op basischocolade-ingrediënten.
Bereiding van Sachertorte
Hoewel een volledig recept niet gedetailleerd is, volgt de methode de eenvoudige opbouw: bak de chocoladecake, bestrijk met abrikozenjam terwijl warm, en giet glazuur erover. Dit proces benadrukt precisie in temperaturen voor een glad resultaat. De taart wordt vaak vooraf besteld in Oostenrijkse settings vanwege populariteit.
Andere Typisch Oostenrijkse Gebakjes
Naast taarten omvat de Oostenrijkse keuken gerelateerde lekkernijen:
Apfelstrudel: Traditioneel deeg gevuld met appelplakjes en rozijnen, oorspronkelijk voedsel voor arme mensen, nu culinair hoogstandje. Serveren met slagroom en vanillesaus.
Kaiserschmarrn: Luchtige pannenkoekvariant, in stukjes gesneden, met rozijnen, poedersuiker, jam of appelmoes. Machtig en geschikt als lunch of nagerecht tijdens wintersport.
Germknödel: Deegbollen van brooddeeg gevuld met pruimencompote, gestoomd of gekookt in zout water. Overgoten met gesmolten boter, geraspt blauwmaanzaad en poedersuiker. Vergelijkbaar met zoete bapao.
Deze gebakjes delen thema's van deeg, vullingen en poedersuikerafwerking met de taarten.
Vergelijking van Oostenrijkse Taarten
| Taart | Herkomst/Oorsprong | Belangrijkste Ingrediënten | Bereidingstijd | Kenmerkende Afwerking |
|---|---|---|---|---|
| Mohntorte | Oostenrijk | Maanzaad, hazelnoten, eiwitten | 60 min | Poedersuikerpatroon |
| Linzertorte | Linz (17e eeuw) | Zanddeeg, amandelmeel, jam | Niet gespec. | Rasterdeeg |
| Sachertorte | 1832, hotel | Chocoladecake, abrikozenjam, glazuur | Niet gespec. | Chocoladelaag |
Deze tabel illustreert overeenkomsten in jamgebruik en verschillen in textuur.
Culinaire Technieken in Oostenrijkse Taarten
Veelgebruikte technieken zijn:
- Eiwitschuimen: Voor luchtigheid in mohntorte.
- Zanddeegbereiding: Kruimelig deeg voor linzertorte.
- Jamapplicatie: Op warme taart voor integratie.
- Decoratietechnieken: Raster of poedersuikerpatronen.
Deze methoden zijn toegankelijk voor thuiskoks met basisuitrusting.
Praktische Tips voor Thuiskoks
- Gebruik verse noten en maal maanzaad kort voor gebruik voor optimale smaak.
- Kies jam met hoog vruchtgehalte voor authentieke zurigheid.
- Koel taarten volledig af voor snijden om structuur te behouden.
- Voor variatie: experimenteer met noten in linzertorte of jamsoorten.
Conclusie
Oostenrijkse taarten zoals mohntorte, linzertorte en sachertorte vertegenwoordigen een rijke traditie van eenvoudige ingrediënten gecombineerd tot verfijnde resultaten. Mohntorte biedt nootachtige diepte met eiwitluchtigheid, linzertorte een knapperig raster met jamvulling uit Linz, en sachertorte chocolade-eenvoud uit 1832. Aanvullende gebakjes als apfelstrudel en germknödel versterken het beeld van machtige Oostenrijkse lekkernijen. Deze recepten zijn haalbaar voor thuiskoks en benadrukken technieken als spatelen en deegrollen. De focus op jam, noten en deeg maakt ze tijdloos in de culinaire kunsten.
Bronnen
- https://www.jumbo.com/recepten/oostenrijkse-maanzaadtaart-mohntorte-1419310-7
- https://www.heelhollandbakt.nl/artikelen/lekker-zoet-uit-oostenrijk/
- https://www.baktotaal.nl/linzertorte-recept
- https://rutgerbakt.nl/taart-recepten/linzertaart/
- https://fantastischoostenrijk.nl/de-sachertaart-en-het-recept/