Omeprazol is een protonpompremmer die de aanmaak van maagzuur vermindert door protonpompen in de maagwand te blokkeren. Deze werking helpt bij de verlichting van symptomen zoals brandend maagzuur en reflux, die vaak optreden bij het bereiden en consumeren van maaltijden. In Nederland is omeprazol in lagere doseringen, zoals 10 mg en 20 mg, zonder recept verkrijgbaar bij apotheken en drogisterijen, bijvoorbeeld onder de merknaam Losecosan in tabletten of als merkloze capsules. Dit maakt het toegankelijk voor thuischefs die last hebben van maagklachten door pittige ingrediënten, zure gerechten of overmatige maagzuurproductie tijdens het koken. Hogere doseringen, zoals 40 mg, zijn enkel op recept beschikbaar. Het medicijn is sinds 1988 internationaal op de markt en wordt voorgeschreven bij maagklachten, maag- en darmzweren en het syndroom van Zollinger-Ellison. Voor koks is het relevant omdat voedsel de absorptie kan beïnvloeden, en inname op een lege maag wordt aanbevolen, bij voorkeur 's ochtends vóór de maaltijd. Langdurig gebruik brengt risico's met zich mee, zoals botontkalking, magnesiumdeficiëntie, vitamine B12-tekort, darminfecties en veranderingen in de darmflora. Natuurlijke alternatieven zoals venkel, gember, kiwi, ananas of mango worden genoemd voor eiwitvertering en maagpijnverlichting. Dit artikel bespreekt deze aspecten in detail, met focus op toepassing in een culinaire context voor thuiskoks die recepten willen aanpassen aan maagzuurgevoeligheid.
Werking en Farmacologie van Omeprazol
Omeprazol behoort tot de protonpompremmers en vermindert de productie van maagzuur door de protonpompen in de maagwand te blokkeren. Dit mechanisme valt onder de ATC-code A02BC01, die geldt voor middelen tegen zuur-gerelateerde aandoeningen. Voor koks met maagklachten is dit cruciaal, omdat het medicijn snelle verlichting biedt bij reflux veroorzaakt door ingrediënten zoals knoflook, uien, tomaten of citrusvruchten in recepten. Het effect treedt vaak op binnen 1 à 2 dagen en is langdurig werkzaam tot 24 uur, geschikt zowel preventief als curatief bij chronische klachten.
De classificatie door het CBG bevestigt de goedkeuring in verschillende doseringen. Voor thuiskoks die dagelijks koken met prikkelende specerijen, helpt dit om maagbeschadiging te voorkomen, vooral bij gelijktijdig gebruik van NSAID's zoals pijnstillers na intensief snijden of tillen in de keuken. Voedsel beïnvloedt de absorptie, vandaar de aanbeveling om het in te nemen op een lege maag. Dit past bij een ochtendroutine voor koks die 's ochtends maaltijden voorbereiden.
Klinische toepassing omvat behandeling van gastro-oesofageale refluxziekte## Bronnen 1. https://venestranl.com/product/omeprazol/ 2. https://www.efarma.nl/omeprazol-sandoz-capsule-msr-10mg/15944115 3. https://webwoordenboek.nl/kenniscentrum/kun-je-omeprazol-zonder-recept-krijgen 4. https://apotheekdirect.com/winkel/omeprazol-kopen