Nic-nac koekjes vormen een traditionele variant van letterkoekjes, die hun oorsprong vinden in de zeevaarttijden. Deze dubbelgebakken koekjes, oorspronkelijk bedoeld om bederf tegen te gaan, bestaan uit eenvoudige ingrediënten zoals bloem, zout, vanillesuiker, witte basterdsuiker en harde boter. De eerste variant betreft koekjes in de vorm van letters en cijfers, bekend onder namen als nic-nac'jes, piknikken, mokskes, mopkes, ABC-koekjes of ABC-letterkoekjes. Een tweede variant omvat ronde koekjes met een bevroren suikerlaag in wit, geel of roze, aangeduid als ijsbergjes, iced gem, karolientjes of gesuikerde mokjes. Deze koekjes worden vaak met glazuur afgewerkt, wat ze een kenmerkende textuur en uiterlijk geeft. Het huisgemaakte recept biedt een mogelijkheid om deze klassiekers na te maken met nauwkeurige stappen voor deegbereiding, bakken en glazuur. De bereidingswijze benadrukt het gebruik van een keukenmachine voor een egaal resultaat en rusttijden voor optimale verwerking.
Geschiedenis en Varianten van Nic-Nac Koekjes
Nic-nac koekjes zijn geworteld in de geschiedenis van biscuit- of dubbelgebakken koekjes. Deze koekjes ontstonden tijdens de zeevaartperiodes, toen brood tweemaal werd gebakken om bederf te voorkomen. De basis-ingrediënten bestaan uit bloem, een mespunt zout, vanillesuiker, witte basterdsuiker en harde boter. De oorspronkelijke vorm betrof letters en cijfers, wat leidde tot diverse regionale benamingen. In het West-Vlaamse dialect heten ze piknikken, in het Waasland mokskes, in de Kempen mopkes, en elders ABC-koekjes of ABC-letterkoekjes. Deze namen verwijzen allemaal naar dezelfde nic-nac'jes, afgeleid van een specifiek merk.
Naast de lettervormige variant bestaat er een ronde versie met een suikerlaag die bevroren oogt. Deze suiker is doorgaans wit, geel of roze gekleurd. Benamingen hiervoor omvatten ijsbergjes, iced gem, karolientjes in het Oost-Vlaamse dialect, en gesuikerde mokjes. In bredere zin worden termen als nic-nac'jes en piknikken ook voor deze variant gebruikt. De evolutie van letterkoekjes naar ronde, geglazuurde exemplaren illustreert aanpassingen in de culinaire traditie, waarbij de glazuur een decoratieve en conserverende functie vervult.
Deze historische context onderstreept de eenvoud en duurzaamheid van de koekjes. Ze waren ideaal voor langdurige opslag, een eigenschap die behouden blijft in moderne huisgemaakte versies. Regionale dialectnamen wijzen op een wijdverspreide populariteit in Vlaanderen en Nederland, waar ze deel uitmaken van lokale baktradities.
Ingrediënten voor Nic-Nac Koekjes
De ingrediënten voor nic-nac koekjes variëren licht tussen bronnen, maar tonen consistente elementen. Een gedetailleerd overzicht van een betrouwbaar recept, bevestigd in meerdere beschrijvingen, is als volgt:
| Categorie | Ingrediënt | Hoeveelheid | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Koekdeeg | Ongezouten boter | 80 gr | Zacht laten worden op kamertemperatuur of kort in microgolfoven |
| Koekdeeg | Kristalsuiker | 100 gr | Voor romig kloppen met boter |
| Koekdeeg | Ei | 1 stuk | Volledig opnemen in het mengsel |
| Koekdeeg | Vanille extract | 1 kl | Voor aroma |
| Koekdeeg | Patisserie bloem | 200 gr | Zeven met bakpoeder en zout |
| Koekdeeg | Bakpoeder | 1 kl | Voor luchtigheid |
| Koekdeeg | Zout | Snufje | Mespunt of kleine hoeveelheid |
| Glazuur | Eiwit## Bronnen |
1. Recept Huisgemaakte Nic Nac Cookies 2. Letterkoekjes 3. Recept Nic-Nac met glazuur 4. Suikerkoekjes van Sinterklaas